Oddzielnie teraz – razem na wieki: ekumenicznie o Eucharystii w Lublinie

0

Eucharystia i podzielone chrześcijaństwo to temat kolejnej odsłony projektu „Lublin ekumeniczny 2018. W stulecie odzyskania niepodległości (1918-2018)” realizowanego przez KUL i Lubelski Oddział Polskiej Rady Ekumenicznej. 28 czerwca odbyła się w lubelskiej katedrze prawosławnej Przemienienia Pańskiego wieczernia. Kazanie wygłosił luterański bp Paweł Hause, a po nabożeństwie Lubelski Instytut Kultury Prawosławnej gościł debatę czterech biskupów o Eucharystii.

Wieczernię (nieszpory) w prawosławnej katedrze Przemienienia Pańskiego celebrował ks. mitrat Andrzej Łoś, a kazanie wygłosił bp Paweł Hause z diecezji mazurskiej Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego w RP. Kaznodzieja mówił m.in. o więzach łączących różnych chrześcijan w Eucharystii oraz istniejących podziałach, które uniemożliwiają wspólną Komunię. Podkreślił jednoczącą moc Jezusa Chrystusa dla wszystkich chrześcijan.

W nabożeństwie czynny udział wzięli: ks. bp Marek Izdebski (Kościół ewangelicko-reformowany), ks. Andrzej Gontarek (Kościół polskokatolicki) i ks. prof. Sławomir Pawłowski (Kościół rzymskokatolicki).

Błogosławieństwa udzielili na koniec abp Paisjusz (władyka przemyski i gorlicki) oraz abp Abel (władyka lubelski i chełmski).

Oddzielnie teraz – razem na wieki

Po nabożeństwie odbyła się debata czterech biskupów, którą poprowadził ks. prof. Przemysław Kantyka, kierownik Instytutu Ekumenicznego KUL. W debacie „Oddzielnie teraz – razem na wieki” udział wzięli abp Paisjusz (Martyniuk) z Polskiego Autokefalicznego Kościoła Prawosławnego, abp Stanisław Budzik (rzymskokatolicki arcybiskup metropolita lubelski), bp Marek Izdebski (Kościół Ewangelicko-Reformowany w RP) oraz bp Paweł Hause (Diecezja Mazurska Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego).

W rozmowie biskupów postawiono pytania o osobiste przeżywanie Eucharystii i praktykę w poszczególnych Kościołach. Poruszono również kwestię rozumienia Wieczerzy Pańskiej szczególnie w kwestii obecności Chrystusa w Eucharystii, jednak główną rozważań na temat Sakramentu, który jest najbardziej widzialnym znakiem chrześcijańskiego podziału stanowiła problematyk eklezjologiczna. – Wspólna Eucharystia w pojęciu prawosławnym jest możliwa – mówił abp Paisjusz, przypominając, że przyjęcie Komunii w prawosławiu jest jednoznaczne z przejściem na prawosławie. Także dla rzymskiego katolicyzmu interkomunia nie jest środkiem, a konsekwencją jedności doktrynalnej, co łączy obydwie tradycje w rozumieniu ekumenizmu, Kościoła i Eucharystii, jednak inaczej niż w prawosławiu, duchowny katolicki ma prawo udzielić w nagłej potrzebie sakramentów prawosławnym, co nie wiąże się z przejściem na rzymski katolicyzm – mówił abp Stanisław Budzik.

Abp Paisjusz przypominając, że debata odbywa się w wigilię uroczystości świętych apostołów Piotra i Pawła, podkreślił wagę ekumenizmu, w który wpisany jest dar łez i miłości.

Bp Marek Izdebski mówił o różnych tradycjach pojmowania Wieczerzy Pańskiej w Kościoła reformowanych, zaznaczając, że jest reprezentantem nurtu kalwińskiego, który również mówi o realnej obecności. Podkreślił, że dla jego Kościoła Stół Pański jest niepodzielony, gdyż zaprasza sam Chrystus, stąd też wszyscy chrześcijanie zaproszeni do udziału w Uczcie Baranka. Luterański biskup Paweł Hause przybliżając luterańskie rozumienie sakramentów, w tym szczególnie Sakramentu Ołtarza, wskazał na wymiar spotkania z Chrystusem w widzialnym Słowie i praktykę przyjmowania Komunii Świętej. Biskup opowiedział również o ekumenicznych spotkaniach i rozmowach z katolikami w kontekście duszpasterstwa szpitalnego i dla małżeństw wyznaniowo mieszanych.

Biskupi zmagali się z pytaniem, czy święta niecierpliwość, polegająca na wyprzedzaniu oficjalnego nauczania poszczególnych Kościołów poprzez łamanie dyscypliny kanonicznej i praktykowanie gościnności eucharystycznej jest sposobem na przyspieszenie jedności. Żaden z uczestników nie opowiedział się za takim rozwiązaniem bardziej podkreślając długodystansowy dialog, jednak zauważalne były różnice wynikające z opisanych powyżej odmiennych perspektyw eklezjologicznych. O ile dla luteran i reformowanych gościnność eucharystyczna jest już teraz możliwa i praktykowana, o tyle dla katolików, a szczególnie dla prawosławnych nie jest ona niedopuszczalna.

Abp Stanisław Budzik podkreślił, że ekumenizm wymaga szacunku dla różnych interpretacji, ale żadna ze stron nie może zmuszać drugiej do przyjęcia swojej optyki.

Debata pozwoliła na lepsze poznanie eucharystycznych wrażliwości w różnych Kościołach, uświadomienie nie tylko różnic w warstwie dogmatycznej, ale też duchowej. Dla wielu była pierwszą sposobnością do skonfrontowania odmiennych horyzontów teologicznych z udziałem biskupów czterech wyznań chrześcijańskich, co już samo w sobie jest wydarzeniem wartym odnotowania, szczególnie w Polsce, gdzie zagadnienia teologiczno-ekumeniczne dyskutowane są najczęściej w hermetycznych salach wydziałów teologicznych, sympozjów, konferencji i innych wydarzeń o charakterze naukowym.

Podziękowania za przygotowanie wydarzenia należą się wszystkim Organizatorom oraz Gospodarzowi miejsca, abp. Ablowi (Popławskiemu), władyce lubelsko-chełmskiemu za otwarcie Katedry i Lubelskiego Instytutu Kultury Prawosławnej na ekumeniczne spotkanie.

Jednym z patronów medialnych wydarzenie jest ekumenizm.pl. Zapis całej debaty dostępny jest na Facebooku.


galeria