Luteranie wygrali w Sądzie Najwyższym

1

Co mają wspólnego parafia luterańska, zrecyklingowane opony i Sąd Najwyższy? Okazuje się, że wiele. Amerykański Sąd Najwyższy wydał wyrok w głośnym sporze między parafią luterańską a władzami stanu Missouri, rozpoczynając kolejną odsłonę debaty nt. relacji państwo-Kościół w USA.

Wszystko zaczęło się w 2012 roku. Władze stanu rozpisały konkurs grantowy na zakup zrecyklingowanych opon samochodowych przeznaczonych do pokrycia powierzchni placów zabaw. Dzięki temu dzieci bawiące się na placach byłyby lepiej chronione w razie upadku. Do stanowego konkursu zgłosiło się 44 instytucje, a granty mogło otrzymać jedynie 14.

Parafia Świętej Trójcy należąca do Luterańskiego Kościoła Synodu Missouri, aplikowała o środki i w ogólnej klasyfikacji zajęła wysokie, piąte miejsce. Parafia chciała przeznaczyć pozyskany materiał na potrzeby placu zabaw dla swojego przedszkola. Mimo wysokich ocen stanowy Departament Zasobów Naturalnych odmówił udzielenia grantu. Powód? Konstytucja stanowa zakazuje pośredniego lub bezpośredniego przekazywania pieniędzy ze środków publicznych na rzecz jakiegokolwiek Kościoła czy związku wyznaniowego. Parafia nie dała za wygraną i zaskarżyła decyzję do sądu, argumentując, że została pogwałcona pierwsza poprawka amerykańskiej konstytucji, stanowiąca o wolności wyznania i słowa, a także 14. poprawka, gwarantująca równe traktowanie wobec prawa.

Sąd federalny Missouri oddalił pozew parafii, otwierając drogę do postępowania apelacyjnego. Parafia skorzystała z tej możliwości i odwołała się do sądu okręgowego, jednak i ten podtrzymał decyzję poprzedniej instancji. W tej sytuacji parafia postanowiła zaapelować do Sądu Najwyższego, a sprawie nadano nazwę Trinity Lutheran vs. Comer (od nazwiska Carol Comer, reprezentującej Departament Zasobów Naturalnych stanu Missouri).

Od początku postępowania w 2012 roku amerykański Sąd Najwyższy przechodził kilka zmian personalnych i w trakcie ostatniej kampanii prezydenckiej był jednym z tematów gorących debat. Sędziów wskazuje prezydent, a nominacje muszą być zatwierdzone przez Senat. Stąd też od tego, kto wygra wybory prezydenckie, zależy wynik nominacji, szczególnie po śmierci konserwatywnego sędziego Antonina Scalii. W sprawie Trinity Lutheran vs. Comer parafia otrzymała wsparcie wielu organizacji religijnych, w tym ortodoksyjnych Żydów oraz katolików, gdyż również te wspólnoty zmagają się z trudnościami prawnymi na styku między neutralnością państwa a zasadą równouprawnienia.

Po czterech latach wyrok zapadł 26 czerwca 2017 roku i, jak ironicznie zauważył John G. Roberts, prezes Sądu Najwyższego nominowany jeszcze przez prezydenta Georga Busha, konsekwencją dotychczasowych postanowień byłoby prawdopodobnie jedynie kilka obtartych kolan, jednak „wyłączenie luterańskiej Parafii Świętej Trójcy z publicznych środków, które w innej sytuacji by jej przysługiwały, tylko dlatego, że chodzi o organizację religijną” jest sprzeczne z konstytucją.

Sędziowie, którzy zgłosili zdanie odrębne, podkreślili, że po raz pierwszy Sąd Najwyższy stwierdził, iż rząd może przekazać organizacjom religijnym środki publiczne. Decyzja powitana przez konserwatystów jako wyraz wolności religijnej, została skrytykowana przez oponentów jako złamanie starej zasady rozdziału Kościoła od państwa.

  • Dlaczego Departament Zasobów Naturalnych zajmuje się oponami z recyklingu? To mają być „zasoby naturalne”?