S. Pascalina Lehnert – ostatnia papieżyca w Watykanie

31

Podejmowała kluczowe decyzje personalne, była najbardziej zaufaną osobą papieża, po audiencjach czyściła pierścień papieski, który całowali pielgrzymi dopuszczeni przed oblicze Piusa XII. Była jego asystentką, powiernicą tajemnic, pielęgniarką i przyjaciółką. Mówiono o niej, że była ostatnią papieżycą (La Papessa) w Watykanie. Na niemieckim rynku wydawniczym ukazała się właśnie nowa biografia siostry Pascaliny Lehnert pt.: „Potężna służebnica Boga” autorstwa Marthy Schad.

Nic nie wskazywało na to, że skromna dziewczyna z Bawarii stanie się jedną z najpotężniejszych osób w Watykanie. Pascalina (Pasqualina) Lehnert urodziła się 1894 roku w bawarskim Ebersbergu. Na chrzcie nadano jej imię Josefine (Józefina). Od dzieciństwa chciała poświęcić się Kościołowi i wstąpić do zgromadzenia sióstr misjonarek z zamiarem udania się do Ameryki Południowej lub Afryki. Stało się jednak inaczej. W wieku 19 lat została przyjęta do kongregacji sióstr od Świętego Krzyża w najsłynniejszym sanktuarium maryjnym w Niemczech – w Altötting. Tam otrzymała imię zakonne Pascalina.


W tym czasie nuncjuszem apostolskim w Niemczech z siedzibą w Monachium był abp Eugenio Pacelli. Poprosił władze klasztoru z Altötting o oddelegowanie jednej siostry, która poprowadziłaby gospodarstwo nuncjusza. Wyznaczono Pascalinę, która w krótkim czasie stałą się niezbędna w pracy nuncjusza i przyszłego papieża. Gdy w 1925 Pacelli przenosił się z Monachium do Berlina, to właśnie s. Lehnert zarządzała całą przeprowadzką, a także urządzeniem nowej nuncjatury. Zakonnica cieszyła się bezgranicznym zaufaniem arcybiskupa. Po wyborze Pacellego na papieża (1939) siostra Pascelina podąża za nim do Rzymu – staje się jego prywatną sekretarką, ale doradza również papieżowi w bieżących sprawach Kościoła. Martha Schad zamieściła w swojej książce niepublikowane dotąd listy i dokumenty archiwalne, które pokazują, że s. Lehnert posiadała niebywałe wpływy w Watykanie – to ona decydowała, kto może zostać dopuszczony przed oblicze papieża, to ona zajmowała się papieską korespondencją, sugerowała bądź podejmowała decyzje dotyczące spraw personalnych, w tym przyznawania godności kardynalskiej, dbała o zdrowie i spokój papieża i po każdej audiencji alkoholem dezynfekowała pierścień rybaka.


Historycy spierają się o rolę zakonnicy w polityce Piusa XII wobec Hitlera i prześladowania Żydów w Europie. Schad uważa, że Pascalina wspierała papieża w jego przekonaniu, że głośny protest w obronie Żydów spowodowałby ogromne szkody, a żadnego pożytku. Po wojnie siostrze Lehnert zostaje powierzone kierowanie papieskim dziełem pomocy dla zniszczonych Niemiec. W ścisłej współpracy z antynazistą, monachijskim metropolitą kardynałem Michaelem von Faulhaberem podejmie się odbudowy zniszczonego kraju. Gdy Pius XII leżał na łożu śmierci siostra Lehnert była z nim do końca. W latach 60. mocno protestowała przeciwko krytykowaniu zachowania papieża w czasie drugiej wojny światowej. Angażowała się w proces beatyfikacyjny Piusa XII, który do dziś nie został zakończony.


S. Pascalina Lehnert zmarła w 1983 roku na wylew krwi do mózgu. Została pochowana na cmentarzu niemieckim w Rzymie.