Qui pro vobis et pro multis effundetur… – która za was i za wielu będzie wylana

0

W liście datowanym na 17 listopada br. kardynał Francis Arinze, prefekt Kongregacji ds. Kultu Bożego i Dyscypliny Sakramentów, zwrócił się do przewodniczących konferencji biskupich na całym świecie, aby przy tłumaczeniu Mszału Rzymskiego na języki narodowe używali bardziej dokładnego tłumaczenia Słów Ustanowienia Sakramentu Ciała i Krwi Pańskiej. Chodzi o fragment słów, odnoszących się do Kielicha – słowa pro multis mają być wszędzie tłumaczone jako za wielu, a nie, jak to jest w wielu krajach, za wszystkich. EAI Ekumenizm.pl przedstawia tłumaczenie listu kardynała Arinze z języka niemieckiego.

+++


W lipcu 2005 roku Kongregacja ds. Kultu Bożego i Dyscypliny Sakramentów – za zgodą Kongregacji Nauki i Wiary – napisała do wszystkich przewodniczących konferencji biskupów, aby zapytać się o ich dobrze przemyślaną opinie, dotycząca tłumaczenia zwrotu pro multis podczas konsekracji Najdroższej Krwi w różnych językach narodowych.


Odpowiedzi konferencji biskupów zostały przestudiowane przez dwie watykańskie kongregacje i sporządzono raport dla Ojca Świętego.


Kierując się wskazaniami papieża kongregacja ta zwraca się do Waszej Eminencji/Ekscelencji z następującymi słowami:


1. Tekst ze sformułowaniem pro multis został przekazany przez Kościół. Ustala on dosłowne brzmienie, które w rzymskim rycie łacińskiego Kościoła było używane od pierwszych wieków. W ciągu ostatnich 30 lat niektóre, zaaprobowane wersje w językach narodowych posługiwały się interpretującym tłumaczeniem „za wszystkich”, „per tutti”, lub używały ekwiwalentów.


2. Nie ma żadnych wątpliwości dotyczących ważności mszy, które celebrowane były zgodnie z porządkiem zaaprobowanego brzemienia i zawierały ekwiwalent „za wszystkich”, co Kongregacja ds. Kultu Bożego już stwierdziła (1974). Brzmienie „za wszystkich” jest bez wątpienia zgodne z prawidłowa interpretacją zamiaru naszego Pana, jak to jest wyrażone w tekście. Jest to dogmat wiary, że Chrystus za wszystkich mężczyzn i kobiety umarł na krzyżu.


3. Jednakowoż istnieje wiele argumentów, przemawiających za bardziej precyzyjnym oddaniem tradycyjnej formuły pro multis.


a. Ewangelie synoptyczne (Mt 26,28; Mk 14,21) jednoznacznie mówią o „wielu”, za których Pan składa ofiarę. Sformułowanie to było przez wielu biblistów łączone ze słowami proroka Izajasza („Zacny mój Sługa usprawiedliwi wielu” – por. Iz 53,11). Bez trudności możliwe byłoby powiedzieć w tekstach ewangelicznych „za wszystkich” (np. Łk 12,41). Jednak brzmienie Słów Ustanowienia mówi „za wielu”. Dlatego też słowa te zostały również tak przetłumaczone we współczesnych tłumaczeniach Pisma Św.


b. Przy przemianie Kielicha w języku łacińskim, Rzymski Ryt zawsze brzmiał pro multis, a nie pro omnibus.


c. Anafory, modlitwy eucharystyczne różnych rytów orientalnych, czy to w greckim, syryjskim, ormiańskim, czy słowiańskim języku, zawierają dosłowny ekwiwalent łacińskiego pro multis.


d. „Za wielu” jest dokładnym tłumaczeniem pro multis, podczas gdy „za wszystkich” jest raczej wyjaśnieniem, które dobrze pasuje do katechezy.


e. Wyrażenie „za wielu” otwarte jest na uwzględnienie każdego człowieka, poświadcza fakt, że odkupienie to nie dzieje się w sposób mechaniczny, bez zgody lub udziału pojedynczej osoby. Wierzący jest wręcz zaproszony, aby z wiarą przyjąć ten dar, który jest mu darowany, i aby otrzymać ponadnaturalne życie, które dane jest tym, którzy mają udział w tej tajemnicy i którzy o niej składają świadectwo w swoim życiu tak, że pod słowem „wielu” – do którego odnosi się tekst – są zaliczani.


f. Zgodnie z instrukcją Liturgiam authenticam powinny zostać podjęte wysiłki, aby w ojczystych językach dokładnie trzymać się tekstu łacińskiego.


Konferencje biskupów tych krajów, w których obecnie używane jest brzmienie „dla wszystkich” lub ekwiwalent, proszeni są więc, aby w ciągu następnych 1-2 lat katechizować wiernych w tym temacie, aby przygotować ich do wprowadzenia bardziej dokładnego tłumaczenia pro multis w językach narodowych – np. „for many”, „per molti”, etc. Stanie się to podczas następnego tłumaczenia Mszału Rzymskiego, które biskupi i Stolica Apostolska dopuszczą do użytku w różnych krajach.


Z wyrazami mojego najwyższego poważania i szacunku pozostaję oddany w Chrystusie


Francis kardynał Arinze, prefekt.


+++


:: KOMENTARZ