Polscy i ukraińscy ewangelikalni wspólnie przeciw nienawiści

Rada Ewan­ge­licz­nych Kościo­łów Pro­te­stanc­kich Ukra­iny oraz Alians Ewan­ge­licz­ny w RP ape­lu­ją o odrzu­ce­nie odpo­wie­dzial­no­ści zbio­ro­wej, odpo­li­tycz­nie­nie badań histo­rycz­nych oraz soli­dar­ność w cza­sie woj­ny.

Duchow­ni zwra­ca­ją uwa­gę, że prze­szłość obu naro­dów jest skom­pli­ko­wa­na, jed­nak współ­cze­sne spo­ry histo­rycz­ne sta­ją się narzę­dziem w rękach agre­so­ra. „Szcze­gól­nie teraz, gdy Ukra­ina doświad­cza woj­ny, wszel­kie napię­cia mię­dzy naszy­mi naro­da­mi wza­jem­nie nas osła­bia­ją i są wyko­rzy­sty­wa­ne przez wspól­ne­go wro­ga do reali­za­cji jego agre­syw­nych celów” – ostrze­ga­ją sygna­ta­riu­sze doku­men­tu.

W oświad­cze­niu moc­no wybrzmiał głos sprze­ci­wu wobec nara­sta­ją­cej nie­chę­ci spo­łecz­nej. Przed­sta­wi­cie­le pol­skich Kościo­łów jed­no­znacz­nie potę­pi­li prze­ja­wy wro­go­ści ukie­run­ko­wa­ne na uchodź­ców. — Jako przed­sta­wi­cie­le pol­skich sygna­ta­riu­szy oświad­cze­nia, zde­cy­do­wa­nie sprze­ci­wia­my się oka­zy­wa­niu nie­na­wi­ści Ukra­iń­com, któ­rzy są uchodź­ca­mi na tere­nie Pol­ski. Chrze­ści­jań­ską war­to­ścią jest oka­zy­wa­nie gościn­no­ści i wspar­cia przy­by­szom w potrze­bie – czy­ta­my w doku­men­cie.

W odpo­wie­dzi stro­na ukra­iń­ska zło­ży­ła ofi­cjal­ne podzię­ko­wa­nia za pomoc, jaką milio­ny jej oby­wa­te­li otrzy­ma­ły po 24 lutym 2022 roku, nazy­wa­jąc te gesty „świa­dec­twem siły chrze­ści­jań­skiej soli­dar­no­ści”.

Lide­rzy Kościo­łów zapro­po­no­wa­li rów­nież kon­kret­ne roz­wią­za­nie nara­sta­ją­cych spo­rów wokół pamię­ci naro­do­wej. Zaape­lo­wa­li o powie­rze­nie badań nie­za­leż­nym eks­per­tom.

- Ape­lu­je­my o bez­stron­ne i pro­fe­sjo­nal­ne bada­nia nad histo­rią, wol­ne od naci­sków poli­tycz­nych, i wie­rzy­my, że wspól­na pra­ca nie­za­leż­nych od nich naukow­ców przy­czy­ni się do odkry­wa­nia praw­dy histo­rycz­nej oraz budo­wa­nia wza­jem­ne­go zro­zu­mie­nia – pod­kre­ślo­no.

Na zakoń­cze­nie sygna­ta­riu­sze ape­lu wezwa­li poli­ty­ków, histo­ry­ków, duchow­nych oraz wszyst­kich lide­rów opi­nii publicz­nej do powścią­gli­wo­ści, odpo­wie­dzial­no­ści za sło­wa i uni­ka­nia języ­ka nie­na­wi­ści. Zaape­lo­wa­li do wszyst­kich ludzi o kie­ro­wa­nia się wobec innych zasa­dą życz­li­wo­ści i wyro­zu­mia­ło­ści zamiast sto­so­wa­nia uprze­dzeń i zbio­ro­wej odpo­wie­dzial­no­ści.

» Bez­po­śred­ni link do ape­lu Kościo­łów

Komen­tarz

Wspól­ne oświad­cze­nie Rady Ewan­ge­licz­nych Kościo­łów Pro­te­stanc­kich Ukra­iny, gru­pu­ją­cej głów­ne Kościo­ły ewan­ge­li­kal­ne i ewan­ge­lic­kie oraz Alian­su Ewan­ge­licz­ne­go w Pol­sce sta­no­wi waż­ny i wywa­żo­ny głos w deba­cie publicz­nej obu naro­dów. W cza­sie, gdy emo­cje wokół trud­nej prze­szło­ści histo­rycz­nej oraz wyzwań zwią­za­nych z trwa­ją­cą woj­ną i kry­zy­sem uchodź­czym bywa­ją instru­men­tal­nie wyko­rzy­sty­wa­ne przez poli­ty­ków, głos przy­wód­ców duchow­nych przy­no­si per­spek­ty­wę opar­tą na odpo­wie­dzial­no­ści, praw­dzie i chrze­ści­jań­skim fun­da­men­cie.

Klu­czo­wym ele­men­tem doku­men­tu jest odważ­ne, a zara­zem peł­ne sza­cun­ku podej­ście do bole­snych kart wspól­nej histo­rii. Sygna­ta­riu­sze nie uni­ka­ją trud­ne­go tema­tu, jakim są głę­bo­kie rany prze­szło­ści, ale jed­no­cze­śnie sta­now­czo sprze­ci­wia­ją się narzu­ca­niu zbio­ro­wej odpo­wie­dzial­no­ści całe­mu naro­do­wi za daw­ne zbrod­nie. Postu­lat odda­nia badań histo­rycz­nych w ręce nie­za­leż­nych naukow­ców, z dala od naci­sków poli­tycz­nych, to prag­ma­tycz­ny i doj­rza­ły krok w stro­nę rze­czy­wi­ste­go uzdro­wie­nia pamię­ci. Poka­zu­je to, że dąże­nie do praw­dy nie musi wyklu­czać wza­jem­ne­go sza­cun­ku i pojed­na­nia.

Oświad­cze­nie traf­nie dia­gno­zu­je obec­ną sytu­ację geo­po­li­tycz­ną, zwra­ca­jąc uwa­gę, że pod­szy­te nie­na­wi­ścią spo­ry i podzia­ły pol­sko-ukra­iń­skie bez­po­śred­nio osła­bia­ją oba spo­łe­czeń­stwa i słu­żą reali­za­cji celów Rosji. W tym kon­tek­ście apel do lide­rów opi­nii, histo­ry­ków oraz poli­ty­ków o powścią­gli­wość i uni­ka­nie języ­ka nie­na­wi­ści zysku­je wymiar nie tyl­ko reli­gij­ny, ale i pań­stwo­wo­twór­czy.
W świe­cie zdo­mi­no­wa­nym przez pola­ry­za­cję i natych­mia­sto­we, czę­sto powierz­chow­ne oce­ny, doku­ment ten przy­po­mi­na o war­to­ściach dłu­go­fa­lo­wych. To wezwa­nie do budo­wa­nia przy­szło­ści na praw­dzie i wyro­zu­mia­ło­ści, któ­re powin­no stać się inspi­ra­cją nie tyl­ko dla wier­nych kościo­łów ewan­ge­licz­nych, ale dla wszyst­kich osób zaan­ga­żo­wa­nych w kształ­to­wa­nie rela­cji pol­sko-ukra­iń­skich.

Pastor Adam Ciuć­ka