Dietrich Bonhoeffer — 60. rocznica śmierci

9. kwiet­nia minę­ła 60. rocz­ni­ca śmier­ci ks. dr. Die­tri­cha Bon­ho­ef­fe­ra, lute­rań­skie­go pasto­ra, zamor­do­wa­ne­go przez nazi­stów w ostat­nich dniach dru­giej woj­ny świa­to­wej. Kościo­ły chrze­ści­jań­skie na całym świe­cie wspo­mi­na­ją męczeń­stwo, ale i myśl teo­lo­gicz­ną Bon­ho­ef­fe­ra. Wie­lu teo­lo­gów uwa­ża, iż mimo nie­zwy­kle moc­ne­go zako­rze­nie­nia Bon­ho­ef­fe­row­skiej teo­lo­gii bez­re­li­gij­ne­go chrze­ści­jań­stwa w dra­ma­tycz­ną histo­rię Repu­bli­ki Weimar­skiej, a póź­niej III Rze­szy, wie­le z myśli Bon­ho­ef­fe­ra zacho­wu­je tak­że i dziś zdu­mie­wa­ją­cą aktu­al­ność.

Kim był­by Bon­ho­ef­fer, gdy­by nie biu­ro­kra­tycz­na sumien­ność hitlerw­skich urzęd­ni­ków? Bisku­pem? Poli­ty­kiem? Świa­to­wej sła­wy pro­fe­so­rem teo­lo­gii? Jak wyglą­dał­by nie­miec­ki i ogól­no­eu­ro­pej­ski pro­te­stan­tyzm, gdy­by Bon­ho­ef­fer prze­żył?

Kolej­na rocz­ni­ca śmier­ci Bon­ho­ef­fe­ra jest impul­sem do reflek­sji nad rolą chrze­ści­jan w okre­sie dyk­ta­tu­ry nazi­stow­skiej. Poja­wia się coraz wię­cej publi­ka­cji nauko­wych, któ­re naświe­tla­ją nie­zna­ne dotych­czas losy Kościo­ła Wyzna­ją­ce­go. Wie­lu bada­czy uwa­ża, że rów­nież i Kościół Wyzna­ją­cy, mimo iż sprze­ci­wił się w Dekla­ra­cji z Bar­men (1934) “zasa­dzie Füh­re­ra” w Koście­le, uwi­kła­ny był w moral­ne dwu­znacz­no­ści. Opie­wa­ny dziś Bon­ho­ef­fer, któ­re­mu sta­wia się pomni­ki (tak­że we Wro­cła­wiu), jesz­cze tak nie­daw­no nie był tak powszech­nie lubia­ny wśród wie­lu duchow­nych ewan­ge­lic­kich w Niem­czech. Zain­te­re­so­wa­nych tym wąt­kiem Czy­tel­ni­ków EAI Ekumenizm.pl zapra­szam do lek­tu­ry arty­ku­łu Nie­wy­god­ni męczen­ni­cy Kościo­ła.

Kil­ka tygo­dni temu pod­czas nabo­żeń­stwa spo­wied­nio-komu­nij­ne­go w ramach kon­fe­ren­cji Związ­ku Mar­ci­na Lutra (Mar­tin-Luther-Bund — MLB) usły­sza­łem w kaza­niu wezwa­nie do nie­ustan­ne­go rachun­ku sumie­nia w Koście­le, tak­że i dziś, gdy w obli­czu głę­bo­kie­go kry­zy­su zachod­nie­go pro­te­stan­ty­zmu wie­lu lubi popra­wiać sobie humor idyl­licz­ny­mi opo­wie­ścia­mi o świad­kach wia­ry sprzed kil­ku­dzie­się­ciu lat. Nie zmie­nia to jed­nak fak­tu, że Kościół Jezu­sa Chry­stu­sa potrze­bu­je takich świad­ków jak ks. Die­trich Bon­ho­ef­fer. Kościół żyje krwią swo­ich męczen­ni­ków — napi­sał kie­dyś ks. dr Mar­cin Luter. Jak­kol­wiek obco te sło­wa mogą brzmieć w dla współ­cze­sne­go czło­wie­ka, to jed­nak sta­ły się one fak­tem 9. kwiet­nia 1945 roku na pla­cu obo­zu kon­cen­tra­cyj­ne­go Flos­sen­bürg. Nigdy nie widzia­łem jesz­cze kogoś tak odda­ne­go Bogu — miał powie­dzieć po egze­ku­cji Bon­ho­ef­fe­ra lekarz obo­zo­wy. Według dostęp­nych rela­cji Bon­ho­ef­fer miał zgi­nąć przez powie­sze­nie na stru­nie od for­te­pia­nu.

Ser­decz­nie zapra­sza­my Czy­tel­ni­ków Eku­me­nicz­nej Agen­cji Infor­ma­cyj­nej Ekumenizm.pl do lek­tu­ry dwóch obszer­nych tek­stów poświę­co­nych Bon­ho­ef­fe­ro­wi w Maga­zy­nie Teo­lo­gicz­nym Sem­per Refor­man­da.

• Maga­zyn SR: Bez­re­li­gij­ne chrze­ści­jań­stwo Die­tri­cha Bon­ho­ef­fe­ra
  
• Maga­zyn SR: Die­trich Bon­ho­ef­fer jako pastor
  
• Maga­zyn SR: Psalm 15 — chrze­ści­jań­stwo zaan­ga­żo­wa­ne
  
• EAI: Lista arty­ku­łów doty­czą­cych Die­tri­cha Bon­ho­ef­fe­ra

Pozo­sta­łe lin­ki:

• Mię­dzy­na­ro­do­we Cen­trum Stu­diów i Spo­tkań im. Die­tri­cha Bon­ho­ef­fe­ra przy Para­fii Ewan­ge­lic­ko-Augs­bur­skiej św. Trój­cy w Szcze­ci­nie
  
• Mię­dzy­na­ro­do­we Towa­rzy­stwo Bon­ho­ef­fe­row­skie
  
• Kościół Ewan­ge­lic­ko-Augs­bur­ski w RP o 60. rocz­ni­cy śmier­ci Bon­ho­ef­fe­ra
  
• Spe­cjal­na stro­na Ewan­ge­lic­kie­go Kościo­ła Nie­miec poświę­co­na Bon­ho­ef­fe­ro­wi

***

Od kil­ku lat w Pol­sce dostęp­na jest bio­gra­fia “Die­trich Bon­ho­ef­fer” autor­stwa ks. Eber­har­da Beth­ge w tłu­ma­cze­niu ks. prof. Bogu­sła­wa Miler­skie­go. Książ­kę moż­na nabyć w para­fiach ewan­ge­lic­ko-augs­bur­skich w Pol­sce, jak i bez­po­śred­nio poprzez księ­gar­nię inter­ne­to­wą Wydaw­nic­twa Augu­sta­na. Zachę­ca­my rów­nież do lek­tu­ry komen­ta­rza do psal­mów Bon­ho­ef­fe­ra wyda­nych w j. pol­skim dzię­ki sta­ra­niom księ­ży maria­nów. Wię­cej infor­ma­cji tutaj.