Dwa spojrzenia na teologię w katechezie Benedykta XVI

Pod­czas coty­go­dnio­wej audien­cji gene­ral­nej na pla­cu św. Pio­tra, papież Bene­dykt XVI kon­ty­nu­ował 17 mar­ca ciąg kate­chez poświę­co­nych śre­dnio­wiecz­nej teo­lo­gii. Swo­je naucza­nie poświę­cił św. Bona­wen­tu­rze. Przy tej oka­zji wspo­mnia­ni zosta­li tak­że św. Tomasz z Akwi­nu oraz Pseu­do Dio­ni­zy Aero­pa­gi­ta. To już trze­cia z kolei kate­che­za poświę­co­na fran­cisz­kań­skie­mu teo­lo­go­wi. Tym razem papież sku­pił się na kwe­stii rozu­mie­nia teo­lo­gii przez Dok­to­ra Sera­fic­kie­go.

Papież porów­nał sta­no­wi­ska Bona­wen­tu­ry i Akwi­na­ty. Ten ostat­ni widział w teo­lo­gii przede wszyst­kim naukę dają­cą wie­dzę na temat Boga, tym samym sku­pił się na pozna­niu inte­lek­tu­al­nym. Ina­czej spra­wę sta­wiał Bona­wen­tu­ra. Postrze­gał teo­lo­gię przede wszyst­kim jako miłość. Dok­tor Sera­fic­ki nie depre­cjo­no­wał przy tym roli rozu­mu, któ­ry oka­zy­wał się poży­tecz­ny przy wyja­śnia­niu wie­lu zagad­nień. Jed­nak tyl­ko miłość może dopro­wa­dzić do zbli­że­nia czło­wie­ka i Boga, oraz zjed­no­cze­nia wła­snej woli z Wolą Bożą.

To miłość pozwa­la w peł­ni pojąć logi­kę Boga, któ­ra naka­za­ła Mu ofia­ro­wać swo­je­go Syna za grze­chy ludz­ko­ści. Idąc za Pseu­do Dio­ni­zym, Bona­wen­tu­ra widział w nocy krzy­ża wyda­rze­nie naj­peł­niej uka­zu­ją­ce Bożą miłość.

Mówiąc o Sło­wie Bożym papież pod­kre­ślił, że ma ono być przede wszyst­kim kon­tem­plo­wa­ne, a dopie­ro póź­niej ana­li­zo­wa­ne.

Cho­ciaż prze­sła­nie kate­che­zy wyraź­nie zda­je się usta­lać hie­rar­chię pomię­dzy praw­dą, będą­cą owo­cem pozna­nia inte­lek­tu­al­ne­go a miło­ścią, to nie moż­na na jej pod­sta­wie nie doce­niać osią­gnięć inte­lek­tu.

Zarów­no miłość jak i praw­dę moż­na zamknąć w kate­go­riach  mate­rii i for­my. Były one pil­nie stu­dio­wa­ne wła­śnie w cza­sach Bona­wen­tu­ry, a zatem nie obce mu. Bóg jest obiek­tem docie­kań teo­lo­gicz­nych. Sam w sobie jest On tak­że miło­ścią. Moż­na powie­dzieć, że miłość jest mate­rią teo­lo­gii. Nato­miast docie­ka­nia czy­sto inte­lek­tu­al­ne: rozu­mo­wa­nia, ter­mi­ny i defi­ni­cje, sta­no­wią for­mę teo­lo­gii. Zatem całość rela­cji pomię­dzy miło­ścią i rozu­mem w pozna­niu teo­lo­gicz­nym daje się wyra­zić w tych dwóch kate­go­riach: mate­rii i for­my.

Pod­czas audien­cji papież odniósł się tak­że do Kościo­ła w Irlan­dii, któ­ry w dal­szym cią­gu głę­bo­ko prze­ży­wa kry­zys w związ­ku z rapor­tem nt. nad­użyć sek­su­al­nych doko­na­nych przez ducho­wień­stwo z zie­lo­nej wyspy. Bene­dykt XVI zapo­wie­dział szer­sze zapre­zen­to­wa­nie swo­je­go sta­no­wi­ska w tej mate­rii w liście, jaki ma rychło zoba­czyć świa­tło dzien­ne. Papież żywi nadzie­ję, że jego wypo­wiedź pomo­że w pro­ce­sie ule­cze­nia i odno­wy Kościo­ła irlandz­kie­go.