Jedność tak — ekumenizm nie za bardzo

W nie­wiel­kiej miej­sco­wo­ści nie­opo­dal Nowe­go Jor­ku zakoń­czył się Sobór Bisku­pi Rosyj­skiej Cer­kwi Pra­wo­sław­nej Poza Gra­ni­ca­mi Rosji. Jed­nym z głów­nych jego tema­tów były dal­sze losy tego kościo­ła i moż­li­wość zbli­że­nia z patriar­cha­tem moskiew­skim.

Patriar­cha Alek­siej II skie­ro­wał do uczest­ni­ków sobo­ru spe­cjal­ny list, w któ­rym wzy­wał do zakoń­cze­nie roz­ła­mu. “Powie­rzo­ne nam zosta­ło wspól­ne posła­nie do współ­cze­snej ludz­ko­ści. I to zmu­sza nas do jesz­cze moc­niej­sze­go doświad­cza­nia koniecz­no­ści odno­wie­nia jed­no­ści” — pod­kre­ślił patriar­cha.

O moż­li­wo­ści pojed­na­nia roz­ma­wia­no rów­nież pod­czas zakoń­czo­ne­go przed roz­po­czę­ciem sobo­ru spo­tka­nia ducho­wień­stwa. Wzię­ło w nim udział 10 bisku­pów i 150 duchow­nych. Więk­szość z nich opo­wie­dzia­ła się za moż­li­wo­ścią zjed­no­cze­nia. Metro­po­li­ta Ławr — zwierzch­nik cer­kwi pod­kre­ślał koniecz­ność budo­wy lep­szych sto­sun­ków z patriar­cha­tem oraz roz­wi­ja­nia pomo­cy dla rosyj­skich pra­wo­sław­nych w ojczyź­nie.

Nie­zwy­kle głę­bo­ko posta­wił pro­blem moż­li­we­go zjed­no­cze­nia pro­to­pre­zbi­ter Wale­rij Łukia­now. Jego zda­niem pojed­na­nie będzie moż­li­we tyl­ko pod warun­kiem wszech­na­ro­do­wej poku­ty, tak w Rosji, jak i na emi­gra­cji. Pod­sta­wą jed­no­ści może zaś być wyłącz­nie czy­ste pra­wo­sła­wie.

Osta­tecz­nie uczest­ni­cy spo­tka­nia zaape­lo­wa­li do Sobo­ru, by decy­zję o zjed­no­cze­niu pozo­sta­wił Sobo­ro­wi Wszech­oro­syj­skie­mu.

Uczest­ni­cy spo­tka­nia i sobo­ru zwra­ca­li uwa­gę rów­nież na potrze­bę prze­my­śle­nia i wyja­śnie­nia sto­sun­ku cer­kwi emi­gra­cyj­nej do “ser­gia­ni­zmu” — posta­wy patriar­cha­tu wobec sys­te­mu sowiec­kie­go.

Poja­wi­ły się jed­nak tak­że gło­sy kry­tycz­ne, któ­re przy­po­mi­na­ły o eku­me­nicz­nym zaan­ga­żo­wa­niu patriar­cha­tu. Dia­kon Niko­łaj Saw­czen­ko z Sankt Peters­bur­ga pod­kre­ślał wpraw­dzie, że więk­szość rosyj­skich pra­wo­sław­nych, pod­le­ga­ją­cych patriar­cha­to­wi odrzu­ca eku­me­nizm i odma­wia wspól­nej modli­twy z inny­mi chrze­ści­ja­na­mi, jed­nak roz­ża­le­nie wier­nych i duchow­nych cer­kwi emi­gra­cyj­nej wzbu­dza fakt, że nadal patriar­chat wcho­dzi w skład Świa­to­wej Rady Kościo­łów.

Kapła­ni pra­wo­sław­ni kry­ty­ko­wa­li patriar­chat za to, że dopusz­cza, by biskup i kil­ku kapła­nów pra­wo­sław­nych zasia­da­ło w jed­nym for­mu z 8 kobie­ta­mi “kapłan­ka­mi” (nie uzna­jąc waż­no­ści ich świę­ceń — pra­wo­sław­ni Rosja­nie z cer­kwi emi­gra­cyj­nej — pisa­li o nich w ten spo­sób).

Pod­czas roz­mów o eku­me­ni­zmie poza zde­cy­do­wa­nym jego odrzu­ce­niem ze stro­ny o. Alek­san­dra Lebie­die­wa z Los Ange­les — w dys­ku­sji sły­chać było rów­nież opi­nię pro­to­je­re­ja Mak­si­ma Kozło­wa, któ­ry wzy­wał do wywa­że­nia i zwra­cał uwa­gę na fakt, że eku­me­nizm ma rów­nież dobre stro­ny.