Luteranie o ekologii, pokoju i wspólnocie

W dniach od 25 do 30 czerw­ca br. odby­wa­ło się w tan­zań­skiej miej­sco­wo­ści Aru­sza posie­dze­nie Rady Świa­to­wej Fede­ra­cji Lute­rań­skiej (ŚFL). Obra­dy zdo­mi­no­wa­ły tema­ty eko­lo­gicz­ne i poli­tycz­ne zwią­za­ne z glo­bal­nym ocie­ple­niem oraz sytu­acją w Zim­ba­bwe.

Wybór Tan­za­nii jako gospo­da­rza tego­rocz­ne­go posie­dze­nia Rady nie był przy­pad­ko­wy – Ewan­ge­lic­ko-Lute­rań­ski Kościół Tan­za­nii (ELCT) jest dru­gim co do wiel­ko­ści Kościo­łem Afry­ki (4,6 milio­ny wier­nych). W minio­nym roku Kościół ten odno­to­wał naj­więk­szy wzrost człon­ków wśród Kościo­łów lute­rań­skich na całym świe­cie.

Eko­lo­gia

Mia­sto obrad – Aru­sza, czwar­te co do wiel­ko­ści mia­sto w Tan­za­nii, poło­żo­ne jest w pobli­żu czyn­ne­go wul­ka­nu Meru oraz naj­wyż­szej góry w Afry­ce – Kili­man­dża­ro. Tema­tem spo­tka­nia Rady było hasło, któ­re nawią­zy­wa­ło do pro­ble­mu glo­bal­ne­go ocie­ple­nia i chrze­ści­jań­skiej odpo­wie­dzial­no­ści– “Top­nie­ją­ce śnie­gi na Kili­man­dża­ro – świa­dec­two pośród cier­pią­ce­go stwo­rze­nia.” Aru­sza to tak­że sie­dzi­ba Mię­dzy­na­ro­do­we­go Try­bu­na­łu Kar­ne­go ds. Rwan­dy, któ­ry powstał pod auspi­cja­mi ONZ w 1994 roku w odpo­wie­dzi na maso­we ludo­bój­stwa w Rwan­dzie.

Posie­dze­nie Rady roz­po­czę­ło się uro­czy­stym nabo­żeń­stwie, któ­re­mu prze­wod­ni­czył ks. bp Tho­mas O. Laiser, zwierzch­nik die­ce­zji Aru­sza ELCT. Do tema­tu spo­tka­nia Rady ŚFL nawią­zy­wał obraz góry Kili­man­dża­ro usta­wio­ny na ołta­rzu za kru­cy­fik­sem. Biskup mówił nie tyl­ko o nie­spo­ty­ka­nym dotąd tem­pie top­nie­nia śnie­gu na Kili­man­dża­ro, ale rów­nież o wyzwa­niach sto­ją­cych przed spo­łecz­no­ścią lute­rań­ską na świe­cie, zwią­za­ny­mi z gło­dem, woj­na­mi oraz ludz­ką sek­su­al­no­ścią.

Rada szcze­gó­ło­wo zaj­mo­wa­ła się zagad­nie­niem eko­lo­gii i zaape­lo­wa­ła do Kościo­łów człon­kow­skich ŚFL, aby pogłę­bi­ły teo­lo­gicz­ną i etycz­ną reflek­sję doty­czą­cą związ­ku mię­dzy glo­bal­nym ocie­ple­niem a dzia­ła­nia­mi czło­wie­ka. Jed­no­cze­śnie Rada wezwa­ła Kościo­ły, aby w swo­ich kra­jach ini­cjo­wa­ły dys­ku­sje w zbo­rach i spo­łe­czeń­stwie nt. eko­lo­gicz­ne­go zagro­że­nia zie­mi. Poru­szo­no rów­nież zagad­nie­nia zwią­za­ne z gło­dem w Afry­ce oraz udzia­le ŚFL w pomo­cy huma­ni­tar­nej dla wie­lu regio­nów afry­kań­skich.

Pokój i korup­cja

W tym kon­tek­ście poja­wił się rów­nież temat kon­flik­tów zbroj­nych oraz pro­ble­mu korup­cji w Afry­ce – z powo­du korup­cji na wyż­szych i niż­szych szcze­blach wła­dzy, ale tak­że w Koście­le, mię­dzy­na­ro­do­wa pomoc huma­ni­tar­na zamiast do potrze­bu­ją­cych nie­rzad­ko tra­fia w ręce bojó­wek i/lub sko­rum­po­wa­nych poli­ty­ków oraz duchow­nych. Kil­ka lat temu jed­na z die­ce­zji musia­ła odwo­łać bisku­pa, któ­ry zde­frau­do­wał pomoc huma­ni­tar­ną z Ewan­ge­lic­ko-Lute­rań­skie­go Kościo­ła Pół­noc­nej Łaby.

Człon­ko­wie Rady sko­men­to­wa­li rów­nież napię­tą sytu­ację w Zim­ba­bwe po wygra­nych wybo­rach przez pre­zy­den­ta Rober­ta Muga­be, nie­uzna­wa­ne­go przez demo­kra­tycz­ne kra­je świa­ta. ŚFL wezwa­ła spo­łecz­ność mię­dzy­na­ro­do­wą do natych­mia­sto­wych dzia­łań, zmie­rza­ją­cych do zapro­wa­dze­nia poko­ju i porząd­ku w Zim­ba­bwe. Potę­pia­jąc łama­nie praw czło­wie­ka w Zim­ba­bwe ŚFL zaape­lo­wa­ła do wszyst­kich Kościo­łów człon­kow­skich, aby 6 lip­ca połą­czy­ły się we wspól­nej modli­twie za ten kraj i region.

Nowe logo i Kościół

Pod­czas spo­tka­nia w Aru­szy omó­wio­no rów­nież inne bie­żą­ce spra­wy ŚFL – pod­kre­ślo­no koniecz­ność wzmoc­nie­nia i kon­ty­nu­owa­nia pro­ce­su, zmie­rza­ją­ce­go do bar­dziej wspól­no­to­we­go uję­cia ŚFL. Od wie­lu lat w łonie ŚFL toczy się deba­ta teo­lo­gicz­na, owo­cem któ­rej jest rosną­ca zgod­ność wśród Kościo­łów człon­kow­skich, doty­czą­ca postrze­ga­nia świa­to­wej spo­łecz­no­ści lute­rań­skiej nie jako luź­nej „fede­ra­cji”, ale jako „komu­nii” (wspól­no­ty) Kościo­łów. Naj­praw­do­po­dob­niej w 2010 roku pod­czas Zgro­ma­dze­nia Ogól­ne­go w Stut­t­gar­cie zosta­nie zmie­nio­na nazwa ŚFL na Świa­to­wa Wspól­no­ta (Komu­nia) Lute­rań­ska. Rada zaak­cep­to­wa­ła logo Zgro­ma­dze­nia oraz hasło wyję­te z Modli­twy Pań­skiej: “Chle­ba nasze­go powsze­dnie­go, daj nam dzi­siaj.”

Rada zde­cy­do­wa­ła rów­nież o przy­ję­ciu w poczet ŚFL nowe­go Kościo­ła – jest nim Ewan­ge­lic­ko-Lute­rań­ski Kościół Kon­go, liczą­cy nie­co ponad 3,5 tys. człon­ków. Przy­ję­to rów­nież spra­woz­da­nia z bila­te­ral­nych dia­lo­gów ŚFL, m.in. z Kościo­łem rzym­sko­ka­to­lic­kim, Świa­to­wym Alian­sem Kościo­łów Refor­mo­wa­nych, Wspól­no­tą Angli­kań­ską, Kościo­ła­mi pra­wo­sław­ny­mi, a tak­że z Mię­dzy­na­ro­do­wą Radą Lute­rań­ską, sku­pia­ją­ca kon­ser­wa­tyw­ne Kościo­ły (staro)luterańskie.

Pod­ję­to rów­nież decy­zje o roz­po­czę­ciu prac nad dekla­ra­cją ŚFL, doty­czą­cą wyzna­nia winy lute­ra­nów za prze­śla­do­wa­nia ana­bap­ty­stów w cza­sie refor­ma­cji. Posta­no­wie­nie zwią­za­ne jest z toczą­cym się od kil­ku lat dia­lo­giem lute­rań­sko-men­no­nic­kim. Pod­czas obrad omó­wio­no rów­nież sytu­acje chrze­ści­jan w Zie­mi Świę­tej, wysłu­cha­no spra­woz­da­nia finan­so­we­go ŚFL oraz dys­ku­to­wa­no o dia­lo­gu mię­dzy­re­li­gij­nym.