Luterański Synod — głosowanie nad ordynacją kobiet

Do Rady Syno­dal­nej Kościo­ła Ewan­ge­lic­ko-Augs­bur­skie­go w RP wpły­nął wnio­sek zgło­szo­ny przez bisku­pa die­ce­zji war­szaw­skiej ks. Mie­czy­sła­wa Cie­śla­ra, doty­czą­cy wpro­wa­dze­nia zmia­ny w prze­pi­sach Zasad­ni­cze­go Pra­wa Wewnętrz­ne­go Kościo­ła Ewan­ge­lic­ko-Augs­bur­skie­go w RP, umoż­li­wia­ją­cej ordy­no­wa­nie kobiet na pre­zbi­te­ra (księ­dza). Synod Kościo­ła odbę­dzie się w dniach 9 — 11 kwiet­nia br. w Cen­trum Lute­rań­skim w War­sza­wie.

Zgod­nie z prze­pi­sa­mi kościel­ny­mi wnio­sek musi zostać roz­pa­trzo­ny przez Synod, któ­ry jest naj­wyż­szą wła­dzą w Koście­le. Kon­kret­na zmia­na pole­ga­ła­by na tym, że w para­gra­fie 18 punkt 2 ZPW, doty­czą­ce­go warun­ków dopusz­cze­nia do posłu­gi pre­zbi­te­ra, sło­wo „męż­czy­zna” zastą­pio­ne było­by sło­wem „oso­by (kobie­ty i męż­czyź­ni)”.

Wnio­sek zło­żo­ny przez ks. bp. Mie­czy­sła­wa Cie­śla­ra wyni­ka ze sto­sow­nej uchwa­ły Syno­du Die­ce­zji War­szaw­skiej Kościo­ła Ewan­ge­lic­ko-Augs­bur­skie­go, któ­ry po zapo­zna­niu się z wnio­skiem Zgro­ma­dze­nia Para­fial­ne­go Para­fii w Żyrar­do­wie (o spra­wie pisa­li­śmy tutaj), sta­no­wi­skiem Syno­dal­nej Komi­sji Teo­lo­gii i Kon­fe­sji oraz doku­men­ta­mi koń­co­wy­mi Forum Kobiet Lute­rań­skich posta­no­wił opo­wie­dzieć się za dopusz­cze­niem kobiet do ordy­na­cji pre­zbi­te­ra­tu. Wnio­sek prze­szedł ogrom­ną więk­szo­ścią gło­sów, przy jed­nym gło­sie sprze­ci­wu i dwóch wstrzy­mu­ją­cych się.

Aktu­al­nie Kościół Ewan­ge­lic­ko-Augs­bur­ski w Pol­sce ordy­nu­je kobie­ty tyl­ko do posłu­gi dia­ko­na, pod­czas gdy prak­tycz­nie uzna­wa­na jest ordy­na­cja kobiet-księ­ży przy­by­wa­ją­cych do Pol­ski z zagra­ni­cy. To, czy kobie­ta zosta­je dopusz­cza­na do czyn­ne­go udzia­łu w litur­gii komu­nij­nej zale­ży naj­czę­ściej od sta­no­wi­ska pro­bosz­cza miej­sca względ­nie bisku­pa die­ce­zjal­ne­go wobec ordy­na­cji kobiet. Nie zmie­nia to jed­nak tre­ści umów, wią­żą­cych Kościół Ewan­ge­lic­ko-Augs­bur­ski z inny­mi Kościo­ła­mi człon­kow­ski­mi Świa­to­wej Fede­ra­cji Lute­rań­skiej, któ­re w zde­cy­do­wa­nej więk­szo­ści ordy­nu­ją kobie­ty. Człon­ko­stwo w ŚFL ozna­cza peł­ną wspól­no­tę ołta­rza i ambo­ny mię­dzy Kościo­ła­mi człon­kow­ski­mi, stąd też wyłą­cze­nie z niej kobiet byłoby/jest jaw­nym pogwał­ce­niem tych usta­leń.

Nie­wia­do­mo czy Synod zde­cy­du­je się na deba­tę w przed­mio­to­wej kwe­stii, któ­ra była dys­ku­to­wa­na na wie­lu forach kościel­nych — pod­czas syno­dów die­ce­zjal­nych, na forum kobiet lute­rań­skich, a tak­że na spo­tka­niach i kon­fe­ren­cjach orga­ni­zo­wa­nych przez Kościół.

Pro­ble­my z teo­lo­gią urzę­du

Dys­ku­sja o ordy­na­cji kobiet wią­że się bez­po­śred­nio z inną deba­tą w pol­skim Koście­le lute­rań­skim, doty­czą­cą teo­lo­gii urzę­du. O ile w wie­lu Kościo­łach lute­rań­skich, w tym szcze­gól­nie w Kościo­łach skan­dy­naw­skich, dia­kon jest urzę­dem posia­da­ją­cym wła­sną toż­sa­mość, reali­zu­ją­cą się głów­nie w pra­cy dia­ko­nij­nej, a tyl­ko w nie­wiel­kim stop­niu w służ­bie litur­gicz­nej, o tyle w pol­skiej rze­czy­wi­sto­ści kościel­nej dia­kon jest „nie­peł­nym księ­dzem”, któ­ry wypeł­nia prak­tycz­nie te same funk­cje, co wika­riusz (pre­zbi­ter) oprócz nabo­żeństw z Wie­cze­rzą Pań­ską bez moż­li­wo­ści na obję­cie w peł­ni samo­dziel­nej pla­ców­ki dusz­pa­ster­skiej. W sytu­acji kie­dy zarów­no dia­kon­ki, jak i księ­ża posia­da­ją to samo wykształ­ce­nie teo­lo­gicz­ne trwa­nie posłu­gi dia­ko­na w obec­nej for­mie wyda­je się być pozba­wio­ne sen­su, tym bar­dziej, że Kościół lute­rań­ski w Pol­sce zna posłu­gę księ­ży dia­ko­nów, któ­rzy mogli pro­wa­dzić nabo­żeń­stwa z Wie­cze­rzą Pań­ską.

Dodat­ko­wym pro­ble­mem, doku­men­tu­ją­cym pro­wi­zo­rycz­ne roz­wią­za­nia w prak­ty­ce kościel­nej i teo­lo­gii urzę­du była zeszło­rocz­na ordy­na­cja jed­ne­go z dia­ko­nów. Teo­lo­gia lute­rań­ska uzna­je ist­nie­nie tyl­ko jed­ne­go urzę­du reali­zu­ją­ce­go się w trzech for­mach, któ­rych nie nale­ży rozu­mieć jako stop­ni “wta­jem­ni­cze­nia” w przej­ściu od posłu­gi dia­ko­na do posłu­gi pre­zbi­te­ra, względ­nie od pre­zbi­te­ra do bisku­pa. Powtó­rze­nie aktu ordy­na­cji w odnie­sie­niu do dia­ko­na posta­wi­ło pod zna­kiem zapy­ta­nia dotych­cza­so­wą teo­lo­gię urzę­du. Podob­ne reflek­sje towa­rzy­szą rozu­mie­niu urzę­do­wi bisku­pa – ter­mi­ny ‘insta­la­cja’ i ‘kon­se­kra­cja’ bisku­pa ilu­stru­ją roz­bież­no­ści w postrze­ga­niu posłu­gi bisku­pa w pol­skim lute­ra­ni­zmie, wyni­ka­ją­ce z pro­wi­zo­rycz­nych roz­wią­zań wpro­wa­dzo­nych tyl­ni­mi drzwia­mi bez decy­zji Syno­du Kościo­ła.

Pro­blem może się powtó­rzyć w przy­pad­ku zaak­cep­to­wa­nia przez Synod moż­li­wo­ści ordy­na­cji kobiet. Nie­któ­re kobie­ty z wykształ­ce­niem teo­lo­gicz­nym w Koście­le Ewan­ge­lic­ko-Augs­bur­skim zosta­ły wpro­wa­dzo­ne w urząd naucza­nia kościel­ne­go, co póź­niej zosta­ło uzna­ne za odpo­wied­nik ordy­na­cji dia­ko­nac­kiej. W tym kon­tek­ście poja­wia się pyta­nie, czy znów powtó­rzo­ny zosta­nie nie­zbyt szczę­śli­wy akt ordy­na­cji dia­ko­nek na pre­zbi­te­rów. Roz­sąd­nym wyj­ściem z tej sytu­acji było­by udzie­le­nie bło­go­sła­wień­stwa do (nowej) służ­by, podob­nie jak to się dzie­je w przy­pad­ku insta­la­cji pre­ze­sa Syno­du czy człon­ków Kon­sy­sto­rza, oraz sym­bo­licz­ne zało­że­nie alby, jak to bywa w przy­pad­ku nowo ordy­no­wa­nych księ­ży.

+++

:: ORDYNACJA KOBIET (ser­wis ekumenizm.pl)

:: Ekumenizm.pl: Synod die­ce­zji war­szaw­skiej za ordy­na­cją kobiet

:: Ekumenizm.pl: 45-lecie ordy­na­cji pierw­szych dia­ko­nek w Pol­sce

:: Ekumenizm.pl: Ordy­na­cja kobiet w Kościo­łach Świa­to­wej Fede­ra­cji Lute­rań­skiej