Niemcy wspomniają ludzi Kościoła sprzeciwiających się nazistom

W dniu 17 mar­ca 1935 roku ponad 500 pasto­rów, pomi­mo gróźb i szy­kan ze stro­ny nazi­stów i gesta­po odczy­ta­ło w nie­dzie­lę list swo­im wier­nym, w któ­rym ostrze­ga­li o “śmier­tel­nym nie­bez­pie­czeń­stwie nowej reli­gii, w któ­rej naród, krew i rasa, honor i wol­ność sta­ją się nowy­mi boga­mi.” Ówcze­sny mini­ster spraw wewnętrz­nych Nie­miec nazwał to “bez­czel­nym ata­kiem na nie­miec­ki naród i pań­stwo” i naka­zał aresz­to­wa­nie duchow­nych.

List ten został uło­żo­ny na syno­dzie Kościo­ła Wyzna­ją­ce­go (Beken­nen­de Kir­che) i miał być odczy­ta­ny z ambon w całych Niemczech.Wbrew szy­ka­nom gesta­po na jego prze­ka­za­nie wier­nych odwa­ży­ło się ponad 500 pasto­rów, któ­rzy następ­nie zosta­li aresz­to­wa­ni. Według innych źró­deł licz­ba aresz­to­wa­nych duchow­nych się­gnę­ła poand 700 pasto­rów. Po kil­ku dniach, gdy oka­za­ło się, że nazi­ści się zagla­opo­wa­li, duchow­ni zosta­li zwol­nie­ni.

Kościół Ewan­ge­lic­ki w Niem­czech (EKD) wspo­mi­nał tych odważ­nych duchow­nych wczo­raj, zwra­ca­jąc uwa­gę, że ta histo­ria jest prak­tycz­nie nie­zna­na w kra­ju. EKD przy­znał jed­nak, że ów wyczyn nie spo­wo­do­wał zjed­no­cze­nia się duchow­nych do wal­ki z nazi­zmem. Gdy parę mie­się­cy póź­niej Frie­drich Weis­sler, uro­dzo­ny w Cho­rzo­wie ewan­ge­lik żydow­skie­go pochodzenia,wysłał podob­ne memo­ran­dum do Adol­fa Hitle­ra, został uwię­zio­ny bez więk­szych pro­te­stów ze sto­ny kole­gów, a następ­nie zgi­nął zamor­do­wa­ny w obo­zie kon­cen­tra­cyj­nym w Sach­sen­hau­sen w 1937 roku. Weis­sler jest uwa­ża­ny za pierw­sze­go ewan­ge­lic­kie­go męczen­ni­ka, zgła­dzo­ne­go przez nazi­stów.

Na zdję­ciu: F. Weis­sler z rodzi­ną.