Papieski list do Kościoła w Irlandii

Zgod­nie z zapo­wie­dzia­mi 19 mar­ca świa­tło dzien­ne ujrzał list paster­ski Bene­dyk­ta XVI do kato­li­ków w Irlan­dii. List jest papie­ską reak­cją na kry­zys, jaki spo­wo­do­wa­ło ogło­sze­nie rapor­tu o nad­uży­ciach sek­su­al­nych doko­na­nych przez ducho­wień­stwo, któ­re mia­ły miej­sce w Irlan­dii w latach 1975–2004.

W liście domi­nu­ją dwa moty­wy prze­wod­nie. Pierw­szym jest żal i współ­czu­cie wobec ofiar prze­stępstw sek­su­al­nych doko­na­nych przez nie­któ­rych duchow­nych. Dru­gim nato­miast jest pro­po­no­wa­ny pro­gram odno­wy Kościo­ła w Irlan­dii.

Bene­dykt XVI wymie­nił zasłu­gi, jakie mają kato­li­cy irlandz­cy wobec Kościo­ła i całej ludz­ko­ści, a tak­że sta­rał się dociec gene­zy sytu­acji obec­nej.

Wśród czyn­ni­ków, jakie mia­ły wpływ na wyda­rze­nia będą­ce bez­po­śred­nią przy­czy­ną kry­zy­su, papież wymie­nia m. in.: nie­od­po­wied­nie pro­ce­du­ry rekru­ta­cji kan­dy­da­tów do kapłań­stwa, nie­wła­ści­wą for­ma­cję semi­na­ryj­ną, złą recep­cję pro­gra­mu odno­wy nakre­ślo­ne­go przez Dru­gi Sobór Waty­kań­ski, czy postę­pu­ją­cą seku­la­ry­za­cję.

Papież zwró­cił się imien­nie do kil­ku grup ludzi, z któ­rych każ­da na swój spo­sób zosta­ła dotknię­ta kry­zy­sem.

Kie­ru­jąc swe sło­wo do ofiar prze­stępstw oraz ich rodzin Bene­dykt XVI zapew­nił o swo­jej modli­twie w ich inten­cji oraz wyra­ził ufność w ponow­ne odkry­cie przez nich nie­skoń­czo­nej miło­ści Chry­stu­sa.

Dalej papież zwró­cił się do kapła­nów i zakon­ni­ków, któ­rzy dopusz­cza­li się nad­użyć sek­su­al­nych, wzy­wa­jąc ich do rachun­ku sumie­nia, ponie­sie­nia odpo­wie­dzial­no­ści za popeł­nio­ne grze­chy, a tak­że wyra­że­nia żalu.

List papie­ża nie zawie­ra jedy­nie bier­nych wyra­zów żalu i słów pocie­sze­nia, ale tak­że zachę­ca do zaję­cia przez kato­li­ków czyn­nej posta­wy wobec kry­zy­su. Bene­dykt XVI przed­sta­wia też pro­po­zy­cję dzia­łań mają­cych na celu odno­wę Kościo­ła.

Pana­ceum na bolącz­ki obec­nej sytu­acji ma być ofia­ro­wy­wa­nie postu, modli­twy, lek­tu­ry Pisma Świę­te­go i dzie­ła miło­sier­dzia w inten­cji uzy­ska­nia łaski uzdro­wie­nia Kościo­ła, odkry­cie sakra­men­tu poku­ty oraz poświę­ca­nie się ado­ra­cji eucha­ry­stycz­nej.

Papież zapro­po­no­wał, aby odby­ła się kra­jo­wa misja dla wszyst­kich bisku­pów, kapła­nów i zakon­ni­ków. Ponad­to, wyra­ził zamiar ogło­sze­nia wizy­ta­cji apo­stol­skiej nie­któ­rych die­ce­zji Irlan­dii, a tak­że semi­na­riów i zgro­ma­dzeń zakon­nych. Wizy­ta­cja będzie mia­ła na celu wspar­cie Kościo­ła lokal­ne­go na dro­dze odno­wy i zosta­nie przy­go­to­wa­na we współ­pra­cy odpo­wied­nich urzę­dów Kurii Rzym­skiej i Kon­fe­ren­cji Epi­sko­pa­tu Irlan­dii.

Reak­cje wywo­ła­ne papie­skim orę­dziem były róż­ne. List został przy­ję­ty z entu­zja­zmem przez pry­ma­sa Irlan­dii Seana Bran­dy, któ­ry wyra­ził nadzie­ję, iż przy­nie­sie on odro­dze­nie Kościo­ła irlandz­kie­go. W podob­nym duchu wypo­wie­dział się rów­nież kar­dy­nał Sta­ni­sław Dzi­wisz w udzie­lo­nym wywia­dzie dla „La Repub­bli­ca”. Tak­że pre­zes KAI, Mar­cin Prze­ci­szew­ski z apro­ba­tą przy­jął rady­kal­ne sta­no­wi­sko papie­ża wobec prak­tyk pedo­fil­skich w Koście­le w Irlan­dii.

Fala kry­ty­ki zosta­ła wysto­so­wa­na przez ame­ry­kań­ską orga­ni­za­cję pomo­cy dla ofiar księ­ży-pedo­fi­lów. Zarzu­ca ona Bene­dyk­to­wi brak kon­kret­nych decy­zji w spra­wie uka­ra­nia win­nych nad­użyć sek­su­al­nych i pozo­sta­wa­nie tyl­ko w sfe­rze ogól­nych dekla­ra­cji.

Zarzut, iż doku­ment w nie­od­po­wied­nim stop­niu odpo­wia­da na nie­po­ko­je ofiar pod­nio­sła Meave Lewis, dyrek­tor wyko­naw­cza gru­py One in Four. W jej oce­nie list sku­pio­ny jest głów­nie na winie niż­sze­go kle­ru uni­ka­jąc poru­sze­nia spra­wy odpo­wie­dzial­no­ści Waty­ka­nu za pięt­no­wa­ne nad­uży­cia sek­su­al­ne.

Wśród komen­ta­to­rów na grun­cie pol­skim sta­no­wi­sko umiar­ko­wa­ne­go entu­zja­zmu zajął biskup Tade­usz Pie­ro­nek. Jego zda­niem list nale­ży oce­niać pozy­tyw­nie, jako ode­zwę do sumień, jed­nak na pew­no nie roz­wią­że on osta­tecz­nie poru­sza­nych w nim kwe­stii.

Komen­tarz

Pro­blem pedo­fi­lii bez wąt­pie­nia nie jest bolącz­ką tyl­ko i wyłącz­nie Kościo­ła. Jest to pro­blem całe­go spo­łe­czeń­stwa. Obser­wu­jąc donie­sie­nia medial­ne trak­tu­ją­ce o tych spra­wach moż­na odnieść wra­że­nie, iż rze­czy­wi­stość Kościo­ła jest wypre­pa­ro­wy­wa­na z całe­go spek­trum życia spo­łecz­ne­go i prze­świe­tla­na pod tym jed­nym kątem. Jed­nak, aby sku­tecz­nie prze­ciw­dzia­łać zja­wi­sku nad­użyć sek­su­al­nych nie moż­na ich trak­to­wać jako wyłącz­nej spra­wy Kościo­ła. Pre­zen­ta­cja pro­ble­mu czę­sto uka­zy­wa­na przez media zda­je się czy­nić duchow­nych syno­ni­mem pedo­fi­lów. Pro­wa­dzi to do pew­nej styg­ma­ty­za­cji kle­ru. Takie postę­po­wa­nie nie jest dobrą dro­gą do zara­dze­nia waż­kim pro­ble­mom. Chcąc podejść uczci­wie do kwe­stii pedo­fi­lii wśród księ­ży nale­ży wcze­śniej zba­dać czy fakt, że jest ktoś win­ny podob­nych nad­użyć sek­su­al­nych oraz fakt, że jest oso­bą duchow­ną, są ze sobą sko­re­lo­wa­ne, a jeśli tak to w jakim stop­niu. Wyni­ki podob­nych badań, jeśli w ogó­le ist­nie­ją, nie docze­ka­ły się szer­szej publi­ka­cji w mediach.

Cho­ciaż pedo­fi­lia nie jest wyłącz­ną spra­wą Kościo­ła to Kościół jako pierw­szy roz­po­czął wal­kę z tym pro­ble­mem. Moż­na pod­cho­dzić do listu Bene­dyk­ta XVI z apro­ba­tą lub sło­wem kry­ty­ki, ale nale­ży oddać spra­wie­dli­wość, iż jest pio­nie­rem na ścież­ce zma­gań o zapew­nie­nie bez­pie­czeń­stwa bez­bron­nym dzie­ciom. Pozo­sta­je mieć nadzie­ję, że w ślad za Kościo­łem pój­dą tak­że inne gru­py spo­łecz­ne.

:: Ekumenizm.pl: Sek­su­al­ne tsu­na­mi w Koście­le