Schizofrenia podziału

Prze­zwy­cię­ża­nie kul­tu­ro­wej schi­zo­fre­nii, któ­ra oddzie­la wia­rę i rozum jest jed­nym z głów­nych wyzwań sta­ją­cych obec­nie przed chrze­ści­jań­stwem — uwa­ża Bene­dykt XVI.

Papież odwo­łu­jąc się do wspo­mnie­nia Toma­sza z Akwi­nu, obcho­dzo­ne­go w nie­dzie­lę pod­kre­ślił, że model rela­cji mię­dzy wia­rą a rozu­mem, zapro­po­no­wa­ny przez tego myśli­cie­la nale­ży uznać za opty­mal­ny. — Dzię­ki swe­mu cha­ry­zma­to­wi filo­zo­fa i teo­lo­ga daje on cią­gle aktu­al­ny wzór har­mo­nii mię­dzy rozu­mem a wia­rą — tymi wymia­ra­mi ducha ludz­kie­go, któ­re reali­zu­ją się w peł­ni w spo­tka­niu i dia­lo­gu mię­dzy sobą. Według św. Toma­sza, umysł ludz­ki, by tak rzec — “oddy­cha”: to zna­czy poru­sza się w szer­szym, otwar­tym hory­zon­cie, gdzie może dać z sie­bie to, co naj­lep­sze. Kie­dy nato­miast czło­wiek ogra­ni­cza się do myśle­nia wyłącz­nie o spra­wach mate­rial­nych i doświad­czal­nych, zamy­ka­jąc się na wiel­kie pyta­nia doty­czą­ce życia, same­go sie­bie i Boga, ule­ga zubo­że­niu — mówił Bene­dykt XVI.

Zda­niem papie­ża “ten­den­cja do uzna­nia za praw­dzi­we tego tyl­ko, cze­go moż­na doświad­czyć, sta­no­wi ogra­ni­cze­nie ludz­kie­go rozu­mu i pro­wa­dzi do strasz­li­wej schi­zo­fre­nii, nie pod­le­ga­ją­cej już wąt­pli­wo­ści, wedle któ­rej współ­ist­nie­ją ze sobą racjo­na­lizm i mate­ria­lizm, hiper­tech­no­lo­gia i nie­po­ha­mo­wa­na instynk­tow­ność”. Dla­te­go według Bene­dyk­ta XVI “palą­cym zada­niem jest odkry­cie na nowo ludz­kie­go racjo­na­li­zmu, otwar­te­go na świa­tło boskie­go Logos i na jego dosko­na­łe obja­wie­nie, któ­rym jest Jezus Chry­stus, Syn Boży, któ­ry stał się czło­wie­kiem”.

- Gdy wia­ra chrze­ści­jań­ska jest auten­tycz­na, nie upo­ka­rza ona wol­no­ści i ludz­kie­go rozu­mu; dla­cze­go więc wia­ra i rozum mia­ły­by się wza­jem­nie oba­wiać, jeże­li spo­ty­ka­jąc się i pro­wa­dząc z sobą dia­log, mogą dać z sie­bie to, co naj­lep­sze? Wia­ra zakła­da rozum i go dosko­na­li, rozum zaś, oświe­co­ny przez wia­rę, znaj­du­je siłę, aby wznieść się do pozna­nia Boga i rze­czy­wi­sto­ści ducho­wej. Rozum ludz­ki nie tra­ci nic, otwie­ra­jąc się na tre­ści wia­ry, co wię­cej, wyma­ga­ją one jego wol­no­ści i świa­do­me­go przy­lgnię­cia — pod­kre­ślił papież.