Wzbudź, Panie, potęgę Twoją — przemówienie Benedykta XVI do Kurii Rzymskiej

Prze­mo­wa papie­ża do Kurii Rzym­skiej to jed­no z klu­czo­wych wystą­pień Bisku­pa Rzy­mu w cią­gu roku – nie jest to tyl­ko pod­su­mo­wa­nie minio­nych wyda­rzeń, ale tak­że oce­na rze­czy­wi­sto­ści Kościo­ła oraz okre­śle­nie prio­ry­te­tów pon­ty­fi­ka­tu na kolej­ny rok. 20 grud­nia br. Bene­dykt XVI wygło­sił prze­mó­wie­nie do kuria­li­stów, w któ­rym obszer­nie odniósł się do kry­zy­su war­to­ści oraz skan­da­lu mole­sto­wa­nia nie­let­nich.

W typo­wy dla sie­bie spo­sób Bene­dykt XVI oparł swo­je roz­wa­ża­nia na mądro­ści litur­gii, odwo­łu­jąc się do sta­ro­żyt­nej modli­twy adwen­to­wej: Wzbudź, Panie, potę­gę Two­ją i przy­bądź! (Exci­ta, Domi­ne, poten­tiam tuam, et veni). Bene­dykt zwró­cił uwa­gę na nie­po­ko­je i zamęt panu­ją­ce na świe­cie, poczu­cie zagu­bie­nia i bra­ku bez­pie­czeń­stwa, spo­wo­do­wa­ne zani­kiem bra­ter­stwa wśród ludzi, ale i kata­stro­fa­mi natu­ral­ny­mi. – Tak­że dziś – mówił Bene­dykt – mamy wie­lo­ra­kie powo­dy, aby włą­czyć się w adwen­to­wą modli­twę Kościo­ła. Świat jest wraz ze swy­mi nadzie­ja­mi i moż­li­wo­ścia­mi jed­no­cze­śnie dotknię­ty poczu­ciem, iż kon­sens moral­ny roz­pa­da się, a praw­ne i poli­tycz­ne struk­tu­ry nie funk­cjo­nu­ją, a siły powo­ła­ne do ich obro­ny ska­za­ne są na poraż­kę.

Papież przy­po­mniał, że modli­twa Exic­te, Domi­ne, odno­si się do słów Zba­wi­cie­la skie­ro­wa­nych do uczniów znaj­du­ją­cych się w łodzi pod­czas sztor­mu. (por. Mt 8,26). – Jezus chciał powie­dzieć do uczniów: wasza wia­ra usnę­ła. To samo powie tak­że i do nas. Tak­że w nas wia­ra tak czę­sto zasy­pia, dla­te­go pro­śmy go, aby obu­dził nas ze snu uśpio­nej wia­ry i znów dodał naszej wie­rze siły prze­no­sze­nia gór, tzn. nada­wa­nia spra­wom świa­ta wła­ści­we­go porząd­ku – powie­dział Biskup Rzy­mu.

Bene­dykt pod­kre­ślił zna­cze­nie kapłań­stwa w życiu Kościo­ła, wspo­mi­na­jąc obcho­dzo­ny nie­daw­no Rok Kapłań­ski ze smut­kiem odniósł się do skan­da­li sek­su­al­nych wyko­rzy­sty­wa­nia nie­let­nich przez kler, któ­re cie­niem rzu­ci­ły się na posłu­gę rzym­sko­ka­to­lic­kich kapła­nów oraz spra­wi­ły, że kapłań­stwo sta­ło się w publicz­nym odbio­rze prze­ci­wień­stwem tego, czym jest lub powin­no być.

Papież w ostrych sło­wach skry­ty­ko­wał te czy­ny i przy­wo­łał wizję św. Hil­de­gar­dy z Bin­gen z 1170 roku. W widze­niu mistycz­ka otrzy­ma­ła wizję kobie­ty będą­cej per­so­ni­fi­ka­cją Oblu­bie­ni­cy (Kościo­ła), któ­rej sza­ta była podar­ta, twarz zaciem­nio­na, a buty zabru­dzo­ne. Cytu­jąc obszer­ne frag­men­ty z wizji świę­tej, Bene­dykt przy­po­mniał, że roz­dar­cie sza­ty Oblu­bie­ni­cy to efekt grze­chów kapła­nów, sprze­nie­wie­rza­nie się i zanie­dby­wa­nie powo­ła­nia. – Twarz Kościo­ła jest w wizji św. Hil­de­gar­dy pokry­ta kurzem. Jej sza­ta jest podar­ta – poprzez winę kapła­nów. To, co widzia­ła i powie­dzia­ła Hil­de­gar­da, to prze­ży­li­śmy w tym roku (…) Obraz ten jest wezwa­niem do praw­dy i odno­wy. Musi­my zadać sobie pyta­nie, co może­my uczy­nić, aby napra­wić uczy­nio­ne zło i nie dopu­ścić do tego, aby się powtó­rzy­ło (…) musi­my pomóc ofia­rom i przy­wró­cić im zaufa­nie do Kościo­ła, zdol­ność do przy­ję­cia jego prze­sła­nia. Pod­czas moich spo­tkań z ofia­ra­mi tego grze­chu wciąż napo­ty­ka­łem na ludzi, któ­rzy z wiel­kim poświę­ce­niem sta­li u boku cier­pią­cych i pokrzyw­dzo­nych – powie­dział papież. Dodał, że Kościół nie może pomi­nąć mil­cze­niem kon­tek­stu tych wyda­rzeń – rynek por­no­gra­fii dzie­cię­cej, sek­su­al­ną tury­sty­kę, a więc wszyst­ko to, co spro­wa­dza czło­wie­ka do pro­duk­tu ryn­ko­we­go.

Papież poświę­cił wie­le uwa­gi Syno­do­wi Kościo­łów Wschod­nich, a tak­że rela­cjom z Kościo­ła­mi pra­wo­sław­ny­mi. Przy­po­mniał wspól­ne naucza­nie Kościo­ła rzym­skie­go oraz Kościo­łów pra­wo­sław­nych nt. sakra­men­tal­ne­go kapłań­stwa, posłu­gi bisku­pa, roli Pisma i Św. Tra­dy­cji oraz Eucha­ry­stii w życiu Kościo­ła. Nie­ste­ty, Bene­dykt XVI ani sło­wem nie odniósł się do rela­cji z Kościo­ła­mi refor­ma­cyj­ny­mi, mimo że przy innych waż­nych oka­zjach pod­kre­ślał wie­lo­krot­nie zna­cze­nie wspól­ne­go świa­dec­twa o Chry­stu­sie, mimo wciąż ist­nie­ją­cych róż­nic, tak­że tych, jakie ujaw­ni­ły się w cią­gu ostat­nich dekad.

Bene­dykt zwró­cił rów­nież uwa­gę na trud­ną sytu­ację chrze­ści­jań­skiej dia­spo­ry, a tak­że ostrzegł przed eska­lu­ją­cą się chry­stia­no­fo­bią, któ­rej nale­ży sta­wić czo­ła.

Bene­dykt przy­po­mniał swo­je piel­grzym­ki w mija­ją­cym roku, przy czym szcze­gól­ną uwa­gę zwró­cił na wizy­tę w Wiel­kiej Bry­ta­nii, pod­czas któ­rej beaty­fi­ko­wał kar­dy­na­ła Joh­na Henry’ego New­ma­na. W tym kon­tek­ście wspo­mniał na inter­pre­ta­cję zasa­dy sumie­nia we współ­cze­snym świe­cie i chrze­ści­jań­ską alter­na­ty­wę, któ­ra odwo­łu­je się nie do poczu­cia skraj­ne­go indy­wi­du­ali­zmu, a zasa­dy wyzwa­la­ją­cej praw­dy. Swo­je prze­mó­wie­nie Bene­dykt zakoń­czył ponow­nym odwo­ła­niem się do litur­gicz­nej modli­twy Exci­te, Domi­ne – Gdy otwo­rzy­my oczy, wła­śnie w odnie­sie­niu do minio­ne­go roku sta­nie się widocz­ne, że Boża moc i dobroć tak­że dziś obec­ne są na róż­ny spo­sób. Mamy wie­le powo­dów, aby Bogu dzię­ko­wać.