Zapowiedź rewolucyjnych zmian czy ciche sprzątanie?

Papież Fran­ci­szek powo­łał komi­sję, skła­da­ją­cą się z ośmiu
kar­dy­na­łów, któ­ra ma dora­dzać papie­żo­wi w prze­pro­wa­dze­niu refor­my Kurii Rzym­skiej.
Kon­kret­nie cho­dzi o zmia­nę posta­no­wień apo­stol­skiej kon­sty­tu­cji Pastor Bonus
pro­mul­go­wa­nej w 1988 roku przez Jana Paw­ła II.

Pra­ce komi­sji, któ­ra spo­tka się po raz pierw­szy na począt­ku
paź­dzier­ni­ka br., koor­dy­no­wać będzie kar­dy­nał Oscar Mara­dia­ga z Hon­du­ra­su.
Pozo­sta­li człon­ko­wie gru­py to kar­dy­nał Rein­hard Marx (arcy­bi­skup Mona­chium-Fry­zyn­gii),
kar­dy­nał Sean Patrick O’Mal­ley (arcy­bi­skup Bosto­nu), kar­dy­nał Lau­rent Mon­swen­go
Pasi­nya (arcy­bik­sup Kin­sza­sy), kar­dy­nał Oswald Gra­cias (arcy­bi­skup Bom­ba­ju),
kar­dy­nał Fran­ci­sco Erra­zu­riz Ossa (eme­ry­to­wa­ny arcy­bi­skup San­tia­go de Chi­le),
kar­dy­nał Geo­r­ge Pell (arcy­bi­skup Syd­ney) oraz kar­dy­nał Giu­sep­pe Ber­tel­lo, guber­na­tor
Pań­stwa Waty­kań­skie­go. Sekre­ta­rzem Komi­sji będzie wło­ski biskup Mar­cel­lo
Seme­ra­ro.

Komen­tarz

Zale­d­wie mie­siąc po wybo­rze papież Fran­ci­szek podej­mu­je
decy­zje, mają­ce przy­go­to­wać refor­mę Kurii Rzym­skiej, o któ­rej mówi się
przy­naj­mniej od ostat­nich lat pon­ty­fi­ka­tu Jana Paw­ła II, kie­dy to fala skan­da­li
pedo­fil­skich wstrzą­snę­ła Kościo­łem rzym­sko­ka­to­lic­kim w róż­nych czę­ściach świa­ta.
Decy­zja papie­ża była zapew­ne oma­wia­na już od pierw­szych dni pon­ty­fi­ka­tu, jed­nak
jej zasad­ni­cze zrę­by powsta­ły o wie­le wcze­śniej, na co zło­ży­ło się wie­le
czyn­ni­ków. Nie się­ga­jąc jed­nak zbyt dale­ko w prze­szłość moż­na powie­dzieć, że
pierw­sza ini­cja­ty­wa leża­ła po stro­nie Bene­dyk­ta XVI, któ­ry powo­łał komi­sję
śled­czą, skła­da­ją­cą się z trzech kar­dy­na­łów. Sto­sow­ną doku­men­ta­cję papież
Bene­dykt prze­ka­zał swo­je­mu następ­cy. Dru­gim wyda­rze­niem była kon­gre­ga­cja
gene­ral­na, w któ­rej uczest­ni­czy­li kar­dy­na­ło­wie przed roz­po­czę­ciem kon­kla­we – to
wła­śnie pod­czas tego spo­tka­nia padło wie­le gorz­kich słów pod adre­sem Kurii
Rzym­skiej, a kar­dy­nał Jor­ge Ber­go­glio wystą­pił z pło­mien­nym prze­mó­wie­niem,
któ­re porwa­ło wie­lu elek­to­rów od lat doma­ga­ją­cych się refor­my Kurii Rzym­skiej.

Nie­zwy­kle wymow­ny jest fakt, że do komi­sji przy­go­to­wu­ją­cej
refor­mę Kurii papież mia­no­wał hie­rar­chów, z któ­rych tyl­ko jeden jest czyn­nym kuria­li­stą,
nie kie­ru­ją­cym w dodat­ku żad­ną klu­czo­wą dyka­ste­rią i któ­ry od nie­daw­na, bo
dopie­ro od nie­co ponad roku, jest kar­dy­na­łem. Czy brak kuria­li­stów, pre­fek­tów
jest ozna­ką nie­uf­no­ści papie­ża wobec kurii? Być może. Z pew­no­ścią jed­nak
decy­zja papie­ża Fran­cisz­ka jest zapo­wie­dzią jej prze­bu­do­wy i to nie tyl­ko pod
wzglę­dem struk­tu­ral­nym, ale i per­so­nal­nym. Co praw­da komi­sja ma cha­rak­ter
dorad­czy i to Fran­ci­szek musi pod­jąć decy­zję oso­bi­ście, jed­nak papież dał moc­no
do zro­zu­mie­nia, że zale­ży mu na kole­gial­nym zarzą­dza­niu Kościo­łem. Pozo­sta­je
pyta­nie, czy jest to w ogó­le moż­li­we i czy kuria posłusz­nie i bez szem­ra­nia pod­da
się refor­mom papie­ża, czy zwy­cię­ży siła iner­cji?

W skład komi­sji wcho­dzi kil­ku, bar­dzo doświad­czo­nych
hie­rar­chów, w tym i tacy, któ­rzy mogą się pochwa­lić zde­cy­do­wa­ny­mi dzia­ła­nia­mi w
wycią­ga­niu Kościo­ła lokal­ne­go z kry­zy­su po ujaw­nie­niu skan­da­li pedo­fil­skich –
szcze­gól­ne doświad­cze­nie ma tutaj bostoń­ski i mona­chij­ski metro­po­li­ta. Z
dru­giej jed­nak stro­ny w komi­sji zasia­da eme­ry­to­wa­ny metro­po­li­ta San­tia­go de
Chi­le, kard. Fran­ci­sco Erra­zu­riz Ossa, ostro kry­ty­ko­wa­ny za gło­śną spra­wę ks.
Fer­nan­do Kara­di­my, zna­ne­go duchow­ne­go, któ­ry został oskar­żo­ny o mole­sto­wa­nie
nie­let­nich. Kard. Erra­zu­riz Ossa, nale­żą­ce­go do wpły­wo­wej rodzi­ny poli­tycz­nej w
Chi­le, oskar­ża­no o spo­wal­nia­nie i chęć tuszo­wa­nia spra­wy, któ­ra zakoń­czy­ła się
wyro­kiem ska­zu­ją­cym.

Gesty papie­ża Fran­cisz­ka zachwy­ca­ją wie­lu, szcze­gól­nie media
i to z pew­no­ścią gesty i hasło Kościo­ła ubo­gich pozo­sta­nie lajt­mo­ty­wem tego
pon­ty­fi­ka­tu, przy­naj­mniej na płasz­czyź­nie powierz­chow­nej. Nie zmie­nia to jed­nak
posta­ci rze­czy, że rów­nież refor­ma Kurii Rzym­skiej to jeden z głów­nych, jeśli
nie naj­waż­niej­szych zadań i ocze­ki­wań sta­wia­nych przed nowym papie­żem. To, czy
Fran­ci­szek sobie pora­dzi zale­ży nie­ste­ty nie tyl­ko od nie­go. Fran­cisz­kań­ski
rady­ka­lizm może nie wystar­czyć.