Sopot: dewastacja cmentarza żydowskiego

Wan­da­le znisz­czy­li gro­bow­ce na cmen­ta­rzu żydow­skim w Sopo­cie — infor­mu­je TVN 24. Na czę­ści gro­bów znaj­du­ją­cych się na cmen­ta­rzu oraz na ota­cza­ją­cym go murze poja­wi­ły się anty­se­mic­kie hasła wypi­sa­ne spray’em w rodza­ju: “Stop żydow­skiej domi­na­cji” czy “Izrael=III Rze­sza”.

Pod napi­sa­mi pod­pi­sa­ła się anar­chi­stycz­na Anti­fa. To nie­for­mal­na fede­ra­cja anar­chi­stycz­nych bojó­wek, sama sie­bie okre­śla­ją­ca jako „gru­pa rady­kal­nych anty­fa­szy­stów mają­cych na celu fizycz­ne i ide­olo­gicz­ne wyeli­mi­no­wa­nie skraj­nej pra­wi­cy jako siły poli­tycz­nej”. — Nasza dzia­łal­ność jest odpo­wie­dzią na aktyw­ność ugru­po­wań sze­rzą­cych faszyzm, nazizm, rasizm, anty­se­mi­tyzm, nacjo­na­lizm i homo­fo­bię – czy­ta­my na stro­nie Anti­fy.

Pol­scy anar­chi­ści są też prze­ciw­ni­ka­mi poli­ty­ki Izra­ela w Pale­sty­nie. Czę­sto poja­wia­ją się na pro­pa­le­styń­skich demon­stra­cjach.

Jesz­cze w nie­dzie­lę pra­cow­ni­cy Zarzą­du Dróg i Zie­le­ni, pod któ­rych opie­ką jest cmen­tarz, usu­nę­li z murów obraź­li­we hasła.

- Pra­cow­ni­cy ZDiZ, któ­rzy byli w pią­tek na tym cmen­ta­rzu, nie zauwa­ży­li żad­nych dewa­sta­cji, więc napi­sy naj­praw­do­po­dob­niej poja­wi­ły się w pią­tek lub sobo­tę w nocy. O całym zaj­ściu powia­do­mi­li­śmy już poli­cję oraz straż miej­ską — doda­je Orłow­ski. Cmen­tarz żydow­ski przy ul. Mal­czew­skie­go powstał krót­ko przed wybu­chem I woj­ny świa­to­wej. Po II woj­nie został ofi­cjal­nie zamknię­ty. Nie­wiel­ka spo­łecz­ność żydow­ska opie­ko­wa­ła się nekro­po­lią do lat 60. XX w., póź­niej popadł on w zapo­mnie­nie i stał się łupem wan­da­li. Zło­dzie­je zabra­li m.in. ogro­dze­nie. Więk­szość nagrob­nych płyt zosta­ła znisz­czo­na. Te, któ­re się zacho­wa­ły, odkry­to pod pia­chem w trak­cie prac kon­ser­wa­tor­skich. Cmen­tarz w 1983 r. wpi­sa­no do reje­stru zabyt­ków i w latach 1983–89 prze­pro­wa­dzo­no grun­tow­ne pra­ce kon­ser­wa­tor­skie.

Powierzch­nia nekro­po­lii wyno­si 0,5 ha, teren jest ogro­dzo­ny, pro­wa­dzi do nie­go trój­łucz­na muro­wa­na bra­ma z hebraj­skim napi­sem “Bra­ma do Boga”. Naj­star­szy zacho­wa­ny nagro­bek pocho­dzi z 1920 r.

Wczo­raj Zwią­zek Gmin Wyzna­nio­wych Żydow­skich ape­lo­wał o pamięć o cmen­ta­rzach żydow­skich:

“Kie­dy więk­szość Pola­ków wybie­ra się na gro­by swo­ich bli­skich, chce­my aby pamię­ta­li rów­nież o miej­scach pochów­ku swo­ich nie­daw­nych sąsia­dów i sza­no­wa­li je na co dzień.

Na więk­szość cmen­ta­rzy żydow­skich, a pozo­sta­ło ich w Pol­sce oko­ło 1200, nikt już nie przy­cho­dzi, nie ma kto. Wie­le z nich, o ile prze­trwa­ło II woj­nę świa­to­wą, zasta­ło znisz­czo­nych w latach powo­jen­nych. Zde­cy­do­wa­na więk­szość znaj­du­je się w set­kach małych miej­sco­wo­ści, gdzie nie ma już Żydów. Sytu­acja wie­lu jest skom­pli­ko­wa­na: część nale­ży do gmin żydow­skich, część do pań­stwa, nie­któ­re są w rękach pry­wat­nych. Nie­ste­ty bar­dzo czę­sto są trak­to­wa­ne jak zie­mia niczy­ja, gdzie moż­na wypro­wa­dzić psa, napić się wód­ki, a nawet wyrzu­cić śmie­ci. Oca­la­łe jesz­cze mace­wy są noto­rycz­nie nisz­czo­ne przez chu­li­ga­nów i uwa­ża­ją­cych się za patrio­tów wyrostków.Dziewięć gmin żydow­skich, pozo­sta­łość po 3,5‑milionowej spo­łecz­no­ści w Pol­sce, nie jest w sta­nie wszyst­kich tych miejsc pil­no­wać czy regu­lar­nie sprzą­tać. Tym bar­dziej że w więk­szo­ści są to przy­sło­wio­we syzy­fo­we pra­ce. Upo­rząd­ko­wa­ne wczo­raj, dziś pokry­te szkłem z roz­bi­tych bute­lek. To obraz rzad­ki na cmen­ta­rzach katolickich.Apelujemy: pamię­taj­cie, że tam są pocho­wa­ni ludzie, przod­ko­wie wie­lo­mi­lio­no­wej spo­łecz­no­ści, któ­ra współ­two­rzy­ła rów­nież histo­rię Pol­ski. Cmen­ta­rzom i pocho­wa­nym tam ludziom nale­ży się szacunek.Jednocześnie chce­my podzię­ko­wać wszyst­kim lokal­nym orga­ni­za­cjom i pry­wat­nym oso­bom, któ­re bez­in­te­re­sow­nie dba­ją o cmen­ta­rze żydow­skie w swo­ich miej­sco­wo­ściach.”

Oświad­cze­nie Anti­fy Pol­ska