Ekumenizm w Polsce i na świecie

Zmarł prof. Leszek Kołakowski


Wybit­ny pol­ski filo­zof prof. Leszek Koła­kow­ski nie żyje — poda­je “Gaze­ta Wybor­cza”. Zmarł po połu­dniu w Oxfor­dzie. Miał 82 lata. Leszek Koła­kow­ski (ur. 23 paź­dzier­ni­ka 1927 w Rado­miu, zm. 17 lip­ca 2009 w Oks­for­dzie)– zaj­mo­wał się głów­nie histo­rią filo­zo­fii, histo­rią idei poli­tycz­nych oraz filo­zo­fią reli­gii, ese­ista, publi­cy­sta i pro­za­ik. Jego słyn­ny esej “Tezy o nadziei i bez­na­dziej­no­ści”, opu­bli­ko­wa­ny w pary­skiej “Kul­tu­rze” w 1971 roku, stał się inte­lek­tu­al­nym fun­da­men­tem […]


Wybit­ny pol­ski filo­zof prof. Leszek Koła­kow­ski nie żyje — poda­je “Gaze­ta Wybor­cza”. Zmarł po połu­dniu w Oxfor­dzie. Miał 82 lata. Leszek Koła­kow­ski (ur. 23 paź­dzier­ni­ka 1927 w Rado­miu, zm. 17 lip­ca 2009 w Oks­for­dzie)– zaj­mo­wał się głów­nie histo­rią filo­zo­fii, histo­rią idei poli­tycz­nych oraz filo­zo­fią reli­gii, ese­ista, publi­cy­sta i pro­za­ik.

Jego słyn­ny esej “Tezy o nadziei i bez­na­dziej­no­ści”, opu­bli­ko­wa­ny w pary­skiej “Kul­tu­rze” w 1971 roku, stał się inte­lek­tu­al­nym fun­da­men­tem dla anty­ko­mu­ni­stycz­nej opo­zy­cji, a tak­że inspi­ra­cją do powsta­nia Komi­te­tu Obro­ny Robot­ni­ków. Był zna­ny i cenio­ny na świe­cie. W 2003 otrzy­mał nagro­dę Biblio­te­ki Kon­gre­su USA im. Joh­na Klu­ge­go zwa­ną Noblem Nauk Huma­ni­stycz­nych. Wykła­dał m.in. na Oxfor­dzie, Yale, Ber­ke­ley Uni­ver­si­ty.

Uro­dził się 23 paź­dzier­ni­ka 1927 roku w Rado­miu. Po woj­nie stu­dio­wał filo­zo­fię na Uni­wer­sy­te­cie Łódz­kim i Uni­wer­sy­te­cie War­szaw­skim. Wśród jego pro­fe­so­rów byli m.in. Kazi­mierz Ajdu­kie­wicz, Maria Ossow­ska, Tade­usz Kotar­biń­ski.

Obro­nił dok­to­rat z filo­zo­fii Spi­no­zy. Nie­dłu­go po tym został kie­row­ni­kiem kate­dry mark­si­zmu-leni­ni­zmu na Uni­wer­sy­te­cie War­szaw­skim. Szyb­ko zawiódł się jed­nak na wła­dzy i ustro­ju PRL. Zaczął odcho­dzić od wykła­da­nia mark­si­zmu zgod­nie z usta­lo­ny­mi kano­na­mi i kry­ty­ko­wać przy­wód­ców PZPR, za co w 1966 został usu­nię­ty z par­tii.

Uczest­ni­czył w Mar­cu 1968. “Repre­sje mar­ca 1968 roku nie budzi­ły we mnie uczu­cia gro­zy, lecz obrzy­dze­nie. Ten wylew cham­stwa i nie­na­wi­ści nie był może cał­kiem nie­ocze­ki­wa­ny, ujaw­nił jakąś stro­nę ówcze­sne­go ustro­ju nie cał­kiem nową z pew­no­ścią, ale jed­nak mało zna­ną” — pisał w 40. rocz­ni­cę Wyda­rzeń Mar­co­wych. Za popar­cie stu­denc­kich pro­te­stów zaka­za­no mu wów­czas pro­wa­dze­nia wykła­dów oraz publi­ko­wa­nia. Koła­kow­ski pod­jął decy­zję o emi­gra­cji. Naj­pierw wyje­chał do Pary­ża, póź­niej na sta­łe zamiesz­kał w Anglii.

Będąc na emi­gra­cji został człon­kiem Komi­te­tu Obro­ny Robot­ni­ków. “Jego wej­ście do KOR‑u było czymś natu­ral­nym ze wzglę­du na dro­gę życio­wą. Gdy­by był wów­czas w Pol­sce, to jego udział był­by oczy­wi­sty. Ale od wie­lu lat był emi­gran­tem, wyrzu­co­nym z Uni­wer­sy­te­tu War­szaw­skie­go, oplu­wa­nym i dys­kre­dy­to­wa­nym” — napi­sał w “Dużym For­ma­cie” Alek­san­der Smo­lar.

Współ­pra­co­wał z pary­ską “Kul­tu­rą”. Wykła­dał na wie­lu zagra­nicz­nych uni­wer­sy­te­tach m.in. na Yale Uni­ver­si­ty, Ber­ke­ley Uni­ver­si­ty, Uni­ver­si­ty of Chi­ca­go. Na Sta­łe zwią­za­ny był z Oxfordem.Był człon­kiem Pol­skiej Aka­de­mii Nauk, Fun­da­cji im. Ste­fa­na Bato­re­go i Sto­wa­rzy­sze­nia Pisa­rzy Pol­skich. Wydał m.in. książ­ki: “Świa­to­po­gląd i życie codzien­ne” (1957), “Jed­nost­ka i nie­skoń­czo­ność” (o Spi­no­zie, 1958), “13 bajek z kró­le­stwa Lailo­nii” (1963), “Klucz nie­bie­ski albo opo­wie­ści budu­ją­ce z histo­rii świę­tej zebra­ne” (1964), “Roz­mo­wy z dia­błem” (1965), “Świa­do­mość reli­gij­na i więź kościel­na” (1965), “Kul­tu­ra i fety­sze” (1967), “Obec­ność mitu” (1972), “Głów­ne nur­ty mark­si­zmu” (1976–78), “Czy dia­beł może być zba­wio­ny i 27 innych kazań” (1982), “Jeśli Boga nie ma…” (1987), “Pochwa­ła nie­kon­se­kwen­cji. Pisma roz­pro­szo­ne z lat 1955–1968” (1989), “Bóg nam nic nie jest dłuż­ny” (1994), “Berg­son” (1997), “Moje słusz­ne poglą­dy na wszyst­ko” (2000), “Mini­wy­kła­dy o mak­si­spra­wach” (2003), “O co nas pyta­ją wiel­cy filo­zo­fo­wie” (2004), “Wśród zna­jo­mych. O róż­nych ludziach mądrych, zacnych, inte­te­re­su­ją­cych…” (2004).

Ekumenizm.pl działa dzięki swoim Czytelnikom!
Portal ekumenizm.pl działa na zasadzie charytatywnej pracy naszej redakcji. Zachęcamy do wsparcia poprzez darowizny i Patronite.