Biskupi dyscyplinują znanego teologa

W ostat­nich tygo­dniach jeden z naj­bar­dziej zna­nych hisz­pań­sko­ję­zycz­nych teo­lo­gów rzym­sko­ka­to­lic­kich musiał zmie­rzyć się z cięż­ki­mi zarzu­ta­mi o poglą­dy nie­zgod­ne z naucza­niem Kościo­ła. Cho­dzi o ks. prof. Andre­sa Tor­res Queiru­gę.

Zagro­żo­ne ele­men­ty wia­ry

Komi­sji Nauki Wia­ry Hisz­pań­skiej Kon­fe­ren­cji Bisku­pów wyda­ła obszer­ną, skła­da­ją­cą się z 28 punk­tów noty­fi­ka­cję, w któ­rej zarzu­ci­ła Tor­res Queiru­ga, iż w jego pismach „zakłó­co­ne są ele­men­ty wia­ry chrze­ści­jań­skiej”. W doku­men­cie pod­pi­sa­nym przez bp. Adol­fo Gon­zále­za Mon­te­ra z Alme­rii, prze­wod­ni­czą­ce­go komi­sji, hie­rar­cho­wie stwier­dza­ją, że pisma Tor­res Queiru­ga „eli­mi­nu­ją bądź osła­bia­ją prze­ło­mo­wy cha­rak­ter Wcie­le­nia Syna Boże­go, a wia­ra zosta­je zre­du­ko­wa­na do kate­go­rii kul­tu­ro­wych.”

Teo­lo­go­wi zarzu­ca się ponad­to błę­dy zwią­za­ne z pod­da­wa­niem pod wąt­pli­wość reali­zmu zmar­twych­wsta­nia Jezu­sa jako (cudow­nie) histo­rycz­ne­go i trans­cen­dent­ne­go wyda­rze­nia, tak­że eks­klu­zyw­ny cha­rak­ter zbaw­cze­go pośred­nic­twa Chry­stu­sa oraz Kościo­ła. Wnio­ski koń­co­we, zawie­ra­ją­ce sie­dem zarzu­tów, doty­czą rów­nież zagad­nień escha­to­lo­gicz­nych, w tym modlitw za zmar­łych w kon­tek­ście ofia­ry eucha­ry­stycz­nej oraz teo­lo­gii natu­ral­nej.

Bisku­pi wyra­zi­li nadzie­ję, że noty­fi­ka­cja pomo­że zacho­wać i ustrzec zasad­ni­cze aspek­ty naucza­nia Kościo­ła, aby unik­nąć zamę­tu pośród Ludu Boże­go i wzmoc­nić jego chrze­ści­jań­skie życie.

Sam zain­te­re­so­wa­ny odpie­ra zarzu­ty bisku­pów, powo­łu­jąc się na róż­ni­ce mię­dzy wia­rą a teo­lo­gią. – Każ­dy z wie­rzą­cych bie­rze udział w wie­rze poprzez zada­wa­nie pytań o jej isto­tę w odnie­sie­niu do innych. To bar­dzo poważ­na spra­wa, wobec któ­rej wszy­scy powin­ni­śmy odno­sić się z sza­cun­kiem. Teo­lo­gicz­ne wyja­śnie­nie jest czymś innym, skon­stru­owa­ne po głę­bo­kim roz­wa­że­niu i odpo­wied­nim rygo­rem, i rów­nież ono zasłu­gu­je na sza­cu­nek, chy­ba że za pomo­cą rze­czo­wych argu­men­tów wyka­za­na zosta­nie szko­da dla wia­ry. Jed­nak szko­da dla wia­ry nie powin­na być po pro­stu zakła­da­na tyl­ko dla­te­go, że jakieś wyja­śnie­nie nie współ­gra z pre­fe­ro­wa­nym wyja­śnie­niem teo­lo­gicz­nym. Język teo­lo­gii i kate­chi­zmu jest inny – doda­je.

Bisku­pi są nie­do­ucze­ni?

W obro­nie prof. Tor­res Queiru­ga sta­nę­ła gru­pa księ­ży oraz teo­lo­gów. W liście otwar­tym pod­kre­śla­ją, że jako kaotli­cy sa wdzięcz­ni prof. Tor­res Queiru­ga za 40 lat inte­lek­tu­al­nej pra­cy dla Kościo­ła. – Suma jego płod­nej myśli jest histo­rycz­nym szczy­tem hisz­pań­skiej teo­lo­gii w służ­bie praw­dzie wia­ry chrze­ści­jań­skiej. Jego deter­mi­na­cja, aby myśleć w dia­lo­gu ze współ­cze­sną kul­tu­rą pomo­gła wie­lu dzi­siej­szym chrze­ści­ja­nom zro­zu­mieć i uwie­rzyć. Teo­lo­dzy pod­pi­sa­ni pod doku­men­tem zarzu­ca­ją bisku­pom, że teo­lo­gia uka­za­na w noty­fi­ka­cji z wiel­ki­mi tru­da­mi otrzy­ma­ła by oce­nę dopusz­cza­ją­cą pod­czas egza­mi­nów w więk­szo­ści szkół teo­lo­gicz­nych na świe­cie. – Nie­do­pusz­czal­ne jest, że Kate­chizm Kościo­ła Kato­lic­kie­go sta­je się pod­sta­wą do oce­nia­nia i osą­dza­nia inte­gral­no­ści teo­lo­gii Andre­sa Tor­res Queiru­gi z praw­dą wia­ry. Dogma­tycz­ne stwier­dze­nia Kościo­ła są pod­sta­wą całej pra­cy teo­lo­gicz­nej i muszą taki­mi pozo­stać, lecz ich kate­che­tycz­ne pochod­ne róż­ni­ły się i nadal będą się róż­nić. Bisku­pi zbyt szyb­ko utoż­sa­mi­li swój pogląd ze sta­no­wi­skiem wia­ry Kościo­ła.

Obroń­cy hisz­pań­skie­go teo­lo­ga pod­kre­śla­ją, że o nowych para­dyg­ma­tach nie decy­du­ją teo­lo­dzy, ale kul­tu­ro­we trans­for­ma­cje. Teo­lo­gia musi myśleć w ramach nowych uwa­run­ko­wań kul­tu­ro­wych. – Gdy­by było ina­czej nie mie­li­by­śmy prawd chry­sto­lo­gicz­nych i try­ni­tar­nych wyra­żo­nych za pomo­cą grec­kie­go para­dyg­ma­tu, któ­ry jest zupeł­nie inny od semic­kie­go – doda­ją. Sygna­ta­riu­sze wystą­pi­li do kon­fe­ren­cji epi­sko­pa­tu o rewi­zję noty­fi­ka­cji.