Konflikt u “narodowców” za oceanem i w Polsce

W grud­niu 2012 roku na por­ta­lu ekumenizm.pl uka­za­ła się not­ka o zawi­ro­wa­niach wśród wspól­not sta­ro­ka­to­lic­kich oraz tzw. Kościo­łach naro­do­wych, wywo­dzą­cych się z Pol­skie­go Naro­do­we­go Kościo­ła Kato­lic­kie­go (PNCC), któ­ry przez jakiś czas – wyraź­nie dystan­su­jąc się od Kościo­ła Pol­sko­ka­to­lic­kie­go w RP, pró­bo­wał budo­wać wła­sne struk­tu­ry, a teraz – skłó­co­ny z jed­nym z byłych już bisku­pów – dekla­ru­je peł­ną jed­ność z Kościo­łem Pol­sko­ka­to­lic­kim w Pol­sce.

Not­ka opu­bli­ko­wa­na w zeszłym roku dość szyb­ko się zdez­ak­tu­ali­zo­wa­ła, o czym świad­czy­ły m.in. wpi­sy osób, sto­ją­cych po róż­nych stro­nach bary­ka­dy na naszym forum. Trud­no było usta­lić ofi­cjal­ną wer­sję wyda­rzeń, tym bar­dziej, że na stro­nie Pol­skie­go Naro­do­we­go Kościo­ła Kato­lic­kie­go w USA i Kana­dzie (PNCC) bra­ko­wa­ło i wciąż bra­ku­je jakich­kol­wiek ofi­cjal­nych komu­ni­ka­tów. Dodat­ko­wo sprzecz­ne infor­ma­cje kol­por­to­wa­ne zarów­no z Pol­ski, jak i zza oce­anu kom­pli­ko­wa­ły roze­zna­nie w sytu­acji nie­licz­nej już spo­łecz­no­ści PNCC w USA i Kana­dzie. Jed­nak ze źró­deł zbli­żo­nych do PNCC oraz Kościo­ła Pol­sko­ka­to­lic­kie­go uda­ło się usta­lić, że trwa­ją­cy od wie­lu mie­się­cy kon­flik­to­raz zaku­li­so­we dzia­ła­nia podej­mo­wa­ne w Pol­sce i w USA mogą mieć wpływ na dal­szy roz­wój wyda­rzeń przy­naj­mniej kil­ku wspól­not reli­gij­nych dzia­ła­ją­cych w Pol­sce i nie tyl­ko.

Kil­ka­na­ście lat temu Para­fia pol­sko­ka­to­lic­ka przy ul. Modliń­skiej w War­sza­wie, kie­ro­wa­na przez ambit­ne­go ks. Toma­sza Ryb­kę, zbun­to­wa­ła się wobec zwierzch­ni­ka Kościo­ła Pol­sko­ka­to­lic­kie­go, bp. Wik­to­ra Wyso­czań­skie­go. W inter­ne­cie poja­wi­ły się nie­wy­bred­ne komen­ta­rze, a tak­że kry­tycz­ny wobec władz Kościo­ła repor­taż TVN, któ­ry został skry­ty­ko­wa­ny przez Radę Ety­ki Mediów. Ks. Tomasz Ryb­ka pró­bo­wał nawią­zać kon­takt z PNCC, któ­ry – ina­czej niż Kościół Pol­sko­ka­to­lic­ki – wystą­pił z Unii Utrechc­kiej i posta­no­wił budo­wać prze­ciw­agę, tzw. Unię ze Scran­ton, w któ­rej uczest­ni­czy grup­ka duchow­nych i wier­nych nale­żą­ca nie­gdyś do Kościo­ła Sta­ro­ka­to­lic­kie­go w Niem­czech oraz do Nor­dyc­kie­go Kościo­ła Kato­lic­kie­go.

Para­fia na Modliń­skiej pod­ję­ła sta­ra­nia, zmie­rza­ją­ce do zare­je­stro­wa­nia samo­dziel­ne­go związ­ku wyzna­nio­we­go pod nazwą Pol­ski Naro­do­wy Kościół Kato­lic­ki nie rezy­gnu­jąc z ata­ko­wa­nia Kościo­ła Pol­sko­ka­to­lic­kie­go, któ­ry nie pozo­sta­wał dłuż­ny, przy­po­mi­na­jąc, że ks. Ryb­ka został pozba­wio­ny świę­ceń i nie ma pra­wa do peł­nie­nia posłu­gi kapłań­skiej. Zaka­zy i dekre­ty Kościo­ła Pol­sko­ka­to­lic­kie­go nie robi­ły jed­nak więk­sze­go wra­że­nia na ks. Ryb­ce. Jego ini­cja­ty­wa zdo­by­ła popar­cie PNCC, któ­ry dał zie­lo­ne świa­tło nabu­do­wa­nie struk­tur kościel­nych – para­fię na Modliń­skiej odwie­dzi­li bisku­pi z PNCC, w tym biskup naczel­ny Antho­ny Miko­vsky. Po jakimś cza­sie wła­dze PNCC mia­no­wa­ły kana­dyj­skie­go ordy­na­riu­sza Syl­we­stra Biga­ja odpo­wie­dzial­nym za PNKK w Pol­sce. Pomi­ja­jąc kon­flik­ty, jakie powsta­ły we wspól­no­cie PNKK (odej­ście kil­ku dia­ko­nów, któ­rzy posta­no­wi­li budo­wać nową wspól­no­tę z byłym rzym­sko­ka­to­lic­kim ks. Ada­mem Roś­kiem, uwi­kła­nym w podej­rza­ne trans­ak­cje finan­so­we, o czym infor­mo­wał rów­nież Kościół Pol­sko­ka­to­lic­ki) waż­nym wyda­rze­niem było zło­że­nie przez bp. Biga­ja do Mini­ster­stwa Spraw Wewnętrz­nych wnio­sku o reje­stra­cję Senio­ra­tu Misyj­ne­go Die­ce­zji Kana­dyj­skiej Pol­skie­go Naro­do­we­go Kościo­ła Kato­lic­kie­go, od któ­re­go zdy­stan­so­wa­ła się nie tyl­ko wspól­no­ta ks. Ryb­ki, ale też Kościół Pol­sko­ka­to­lic­ki i … PNCC. Za senio­rat odpo­wie­dzial­ny jest ks. Rosiek ze Szcze­ci­na, któ­ry skon­flik­to­wał się z ks. Ryb­ką.

W dato­wa­nym na 14 stycz­nia 2013 roku piśmie bp Antho­ny Mokovsky’ego do ks. bp. Wik­to­ra Wyso­czań­skie­go, Miko­vsky infor­mu­je, że Sylve­ster Bigaj nie jest już ani bisku­pem, ani duchow­nym PNCC od 7 stycz­nia br., a zło­żo­ny w imie­niu PNCC wnio­sek do mini­ster­stwa został wyco­fa­ny. Miko­vsky zade­kla­ro­wał pod­ję­cie dzia­łań, mają­cych utrud­nić reje­stra­cję nowej wspól­no­ty, ponie­waż dzia­ła­nia Biga­ja nie były kon­sul­to­wa­ne z orga­na­mi PNCC. Jed­no­cze­śnie bp Miko­vsky potwier­dził jed­ność jego wspól­no­ty z Kościo­łem Pol­sko­ka­to­lic­kim. W piśmie z 21 stycz­nia bp Miko­vsky potwier­dził cof­nię­cie nomi­na­cji, upraw­nia­ją­cej bp. Sylve­stra Biga­ja do repre­zen­to­wa­nia inte­re­sów PNCC.

19 stycz­nia 2013 r. Rada Pol­skie­go Naro­do­we­go Kościo­ła Kato­lic­kie­go w Kana­dzie wyda­ła oświad­cze­nie, w któ­rym odrzu­ci­ła „pró­bę usu­nię­cia” bp. Biga­ja, pod­kre­śla­jąc, że zarów­no Rada, jak i wier­ni „uzna­ją wyłącz­nie” zwierzch­ność bp. Biga­ja. W dość dłu­gim liście wiel­ko­post­nym bp Bigaj, nie odno­sząc się wprost do decy­zji PNCC, obsta­je przy swo­jej jurys­dyk­cji i zapew­nia, że wszyst­kie jego dzia­ła­nia, w tym szcze­gól­nie te podej­mo­wa­ne w Pol­sce, podyk­to­wa­ne są tro­ską dusz­pa­ster­ską o misję PNKK, wier­no­ścią oraz posłu­szeń­stwem wobec Ewan­ge­lii.

Nie­ja­sna pozo­sta­je odpo­wiedź na pyta­nie, jakie dzia­ła­nia podej­mą wła­dze PNCC wobec zbun­to­wa­nej die­ce­zji i na ile człon­ko­wie kana­dyj­skiej gałę­zi PNCC rze­czy­wi­ście sto­ją za bp. Biga­jem, któ­ry de fac­to stał się bisku­pem waga­bun­dą. Nie­wia­do­mo rów­nież, jak obec­na sytu­acja prze­ło­ży się na sta­tus para­fii PNKK na Modliń­skiej. Zin­for­ma­cji uzy­ska­nych przez ekumenizm.pl wyni­ka, że wła­dze PNCC naci­ska­ją na ks. Ryb­kę, aby dopro­wa­dził do jak naj­szyb­sze­go pojed­na­nia z Kościo­łem Pol­sko­ka­to­lic­kim, co z pew­no­ścią nie będzie łatwe, bio­rąc pod uwa­gę dłu­gą histo­rię spo­ru, a tak­że oso­bi­ste ani­mo­zje.