Schizma wśród niemieckich starokatolików

0

19 maja br. odbędą się święcenia dwóch biskupów założonego w 2012 roku Chrześcijańsko-Katolickiego Kościoła w Niemczech, który powstał w wyniku schizmy w Kościele Starokatolickim w Niemczech.

Kościół Starokatolicki w Niemczech (Biskupstwo Starokatolickie w Niemczech) jest jednym z kluczowych struktur współtworzących Starokatolicką Konferencję Biskupów Unii Utrechckiej, do której należą główne Kościoły nurtu starokatolickiego, w tym Kościół Polskokatolicki w Polsce. Po wprowadzeniu przez niemieckich starokatolików święceń kapłańskich kobiet (1996) i umożliwieniu błogosławienia par jednopłciowych (2003) w łonie Kościoła powstała niewielka grupa świeckich i księży, która sprzeciwiała się zmianom.

Spór „zakończył się” w 2011 roku wystąpieniem części wiernych z Kościoła starokatolickiego i poszukiwaniem afiliacji kanonicznej z innymi Kościołami starokatolickimi, które znajdują się poza Unią Utrechcką – np. ze Starokatolicką Unią ze Scranton (zał. 2008 r.) skupioną wokół Polskiego Narodowego Kościoła Katolickiego w USA, który opuścił Unię Utrechcką w 2003 r. Wspólnota przyjęła jurysdykcję Nordycko-Katolickiej Misji Starokatolickiej Unii Scranton w Norwegii i współpracowała z tzw. Ekumeniczną Kongregacją Cystersów św. Severina Zakonu Port Royal, która od 2010 uznaje zwierzchnictwo nordycko-katolickiej misji (do 2004 w Kościele Starokatolickim w Niemczech).

W listopadzie 2018 roku odbył się pierwszy synod nowej struktury o nazwie Kościół Chrześcijańsko-Katolicki w Niemczech. Synod zdecydował o wyświęceniu biskupa Kościoła. Na ten urząd wybrano 49-letniego Klausa Massa, dotychczasowego wikariusza generalnego, byłego karmelitę i byłego duchownego Kościoła Starokatolickiego w Niemczech. Synod zdecydował też o wyświęceniu biskupa pomocniczego Thomasa Doella. Uroczystość ma się odbyć w hali kongresowej Schlossparkhalle w niewielkiej miejscowości Urspringen w Dolnej Frankonii (Bawaria) i zgodnie z zapowiedzią organizatorów konsekracji ma przewodniczyć „wielu biskupów z zaprzyjaźnionych Kościołów”.

Nie wiadomo jednak kto dokładnie będzie odpowiedzialny za obrzędy liturgiczne, gdyż Nordycko-Katolicka Misja w Niemczech wydała 15 maja 2019 r. oświadczenie, że nie ma nic wspólnego z nową strukturą i nie uzna ważności święceń biskupich. Kościół Nordycko-Katolicki stwierdził, że „tzw. Kościół Chrześcijańsko-Katolicki skupiony wokół Klausa Massa i dr. Thomasa Doella od czerwca 2018 nie należy do Unii ze Scranton i że jedyną europejską diecezją Unii pozostaje Kościół Nordycko-Katolicki ze stolicą biskupią w Norwegii, a Klaus Mass został pozbawiony urzędu wikariusza generalnego i zawieszony w czynnościach kapłańskich.”

Oświadczenie, będące właściwe sprostowaniem informacji pojawiających się także w katolickich mediach, stwierdza ponadto, że Opactwo św. Severina pozostaje pod zwierzchnictwem Unii ze Scranton, która dystansuje się od „niekanonicznych święceń biskupich i ich rozłamowej przeszłości”. Ciekawostką jest fakt, że oświadczenie stwierdza, że zarówno Unia ze Scranton i Unia Utrechcka nie będą uznawać „konsekracji” oraz że zarówno Mass i Doell nie będą uznawani za biskupów przez obydwie, konkurencyjne struktury starokatolickie. Takiej deklaracji nie ma na stronach Unii Utrechckiej, ani na stronach Kościoła Starokatolickiego w Niemczech. Oświadczenie kończy się ostrzeżeniem przed wędrownymi biskupami oraz stwierdzeniem, że „Kościoła Chrześcijańsko-Katolickiego w Niemczech” nie można uznać za Kościół-córkę Unii ze Scranton.

Zarówno w oświadczeniu Kościoła Nordycko-Katolickiego, jak i Kościoła Chrześcijańsko-Starokatolickiego w Niemczech pojawiła się informacja, że od lipca 2018 roku Kościół Chrześcijańsko-Katolicki znajduje się w pełnej jedności ze Starokatolickim Kościołem Kolumbii Brytyjskiej, niewielkiej denominacji w Kanadzie założonej w 1921 r. Kościół ten w 2006 roku został przyjęty do Unii Utrechckiej, ale rok później z niej wystąpił. Nie do końca jasne jest, czy niemiecka struktura przyłączyła się do kanadyjskiej denominacji czy po prostu nawiązała z nią łączność eucharystyczną.

Na koniec warto zwrócić na istotny fakt związany z nazewnictwem. Wspólnota, która 19 maja br. ma zamiar wyświęcić dwóch biskupów przyjęła nazwę Kościoła Chrześcijańsko-Katolickiego, zapewne dlatego, aby odróżnić się od Kościoła Starokatolickiego w Niemczech. Dotychczas nazwa „chrześcijańsko-katolicki’ odnosiła się jedynie do Kościoła starokatolickiego w Szwajcarii (Kościół Chrześcijańsko-Katolicki), który jest członkiem Unii Utrechckiej i prowadzi tym samym oficjalny dialog z Kościołem rzymskokatolickim na płaszczyźnie międzynarodowej w ramach tejże Unii.