Co boli teologa?

Co jakiś czas pro­fe­sor Klaus Ber­ger z Fakul­te­tu Teo­lo­gii Ewan­ge­lic­kiej w Heidel­ber­gu zaska­ku­je teo­lo­gów nowy­mi pomy­sła­mi, któ­re nie­rzad­ko powo­du­ją kon­ster­na­cje wśród wier­nych, zarów­no duchow­nych, jak i osób, któ­re teo­lo­gią zaj­mu­ją się w znacz­nie skrom­niej­szym wymia­rze. Ber­ger zna­ny jest rów­nież z tego, że bar­dzo czę­sto kry­ty­ku­je Kościół Ewan­ge­lic­ki i chęt­nie bywa na spo­tka­niach orga­ni­zo­wa­nych przez kon­ser­wa­tyw­ne sto­wa­rzy­sze­nia rzym­sko­ka­to­lic­kie. Nie ina­czej było ostat­nio, kie­dy to Ber­ger udał się na spo­tka­nie “Koła Ini­cja­tyw Świec­kich i Duchow­nych Archi­die­ce­zji Ham­burg” i skry­ty­ko­wał zbyt­nie pod­kre­śla­nie przez ewan­ge­li­ków nauki o uspra­wie­dli­wie­niu.

Przed audy­to­rium Ber­ger powie­dział, że sła­bość pro­te­stanc­kiej teo­lo­gii pole­ga na wyłącz­nym cha­rak­te­rze nauki o uspra­wie­dli­wie­niu. W tym kon­tek­ście Ber­ger napięt­no­wał pro­te­stanc­ki indy­wi­du­alizm, któ­ry jego zda­niem jest naj­więk­szym pro­ble­mem Kościo­łów refor­ma­cyj­nych. Ber­ger skry­ty­ko­wał posta­wę ks. Mar­ci­na Lutra, któ­ry, jego zda­niem, kwe­stię uspra­wie­dli­wie­nia prze­ry­so­wał kosz­tem innych, rów­nie istot­nych pytań.

Jako przy­kład Ber­ger podał naukę o Koście­le (ekle­zjo­lo­gię) w pro­te­stan­ty­zmie, któ­re­go rozu­mie­nie Kościo­ła ma zawie­rac “nie­do­ro­zwi­nię­te ele­men­ty kościel­nej struk­tu­ry i pra­wo­daw­czych, wewnątrz­ko­ściel­nych insta­cji jak np. Urzę­du Nauczy­ciel­skie­go.” W świe­tle powyż­sze­go Kościo­ły lute­rań­skie i refor­mo­wa­ne nie powin­ny się obra­żać na Kościół Rzym­ski za Domius Jesus, a powin­ny sie zasta­no­wić nad sen­sem epi­sko­pa­tu i Urzę­du Nauczy­ciel­skie­go Kościo­ła – twier­dzi Ber­ger.

Odno­sząc sie do ekle­zjo­lo­gii Ber­ger stwier­dził, że powo­ły­wa­nie się na Kon­fe­sję Augs­bur­ską (1530), iż Kościół jest tam, gdzie wier­nie gło­si się Sło­wo Boże i udzie­la sakra­men­ty świę­te, jest mało prze­ko­ny­wu­ją­ce. Dla­cze­go? Pro­fe­sor Ber­ger odpo­wia­da: tak też mogą mówić o sobie sek­ty. Cie­ka­we, dla­cze­go podob­nej logi­ki, zachwy­co­nej żar­go­nem auto­ry­te­tu, zabra­kło w odnie­sie­niu do eks­klu­zyw­nej twór­czo­ści teo­lo­gów, u któ­rych pro­fe­sor Ber­ger nad­zwy­czaj czę­sto gości, a ich sło­wa namięt­nie kon­tem­plu­je.

W teo­lo­gii ewan­ge­lic­kiej nauka o uspra­wie­dli­wie­niu sta­no­wi ten arty­kuł wia­ry, któ­ry sta­no­wi o byciu lub nie­by­ciu Kościo­ła. Nauka o uspra­wie­dli­wie­niu nie jest wyalie­no­wa­nym two­rem w gma­chu teo­lo­gii ewan­ge­lic­kiej, któ­ry moż­na­by było zre­du­ko­wać do szes­na­sto­wiecz­nej pole­mi­ki, ale sta­no­wi syn­te­zę wie­lo­wie­ko­wej chry­sto­lo­gicz­nej reflek­sji, któ­ra wciąż trwa. Nie ma nauki o uspra­wie­dli­wie­niu bez sta­ro­ko­ściel­nej wia­ry w Bogo­czło­wie­czeń­stwo Chry­stu­sa Pana. Jeśli nauka o uspra­wie­dli­wie­niu koja­rzo­na jest z praw­ni­czą nomen­kla­tu­rą ogło­sze­nia wyro­ku nie­win­no­ści, to wów­czas mamy doczy­nie­nia z dziw­nie zawę­żo­ną per­spek­ty­wą całe­go dra­ma­tu zba­wie­nia i prze­ko­śla­wie­niem auten­tycz­nej teo­lo­gii ewan­ge­lic­kiej. Co boli pro­fe­so­ra Ber­ge­ra?