Ekskomunika za brak solidarności z Kościołem?

Wie­le kon­tro­wer­sji wywo­ła­ło oświad­cze­nie rzym­sko­ka­to­lic­kiej Kon­fe­ren­cji Bisku­pów Nie­miec­kich (DBK) w związ­ku z waty­kań­ską notą, doty­czą­cą porzu­ce­nia Kościo­ła. Nie­miec­cy bisku­pi stwier­dzi­li, że ci, któ­rzy w urzę­dzie skar­bo­wym skła­da­ją oświad­cze­nie o wystą­pie­niu z Kościo­ła są auto­ma­tycz­nie eks­ko­mu­ni­ko­wa­ni.

W mar­cu br. Papie­ska Rada ds. Inter­pre­ta­cji Tek­stów Praw­nych skie­ro­wa­ła do prze­wod­ni­czą­ce­go epi­sko­pa­tu USA infor­ma­cję, że oświad­cze­nie o wystą­pie­niu z Kościo­ła zło­żo­ne przed insty­tu­cja­mi świec­ki­mi nie posia­da kon­se­kwen­cji kano­nicz­nych. Spra­wa doty­czy­ła jed­nak kwe­stii mał­żeń­skich. Waty­kań­ski doku­ment stwier­dził, że akt apo­sta­zji nastę­pu­je dopie­ro wte­dy, gdy speł­nio­ne są trzy warun­ki: wewnętrz­na decy­zja, zewnętrz­ne oświad­cze­nie oraz przy­ję­cie tegoż przez kościel­ną zwierzch­ność.

Kano­ni­ści DBK pod­kre­śla­ją, że “przy­ję­cie oświad­cze­nia” nie musi odby­wać się oso­bi­ście i ma miej­sce rów­nież, gdy para­fie otrzy­mu­ją powia­do­mie­nie od urzę­du skar­bo­we­go o wystą­pie­niu dane­go człon­ka z Kościo­ła. Oświad­cze­nie zło­żo­ne w urzę­dzie zosta­je udo­ku­men­to­wa­ne w księ­dze chrztów. Nie­miec­cy bisku­pi poin­for­mo­wa­li, że na pod­sta­wie zwy­cza­ju, któ­ry od wie­lu lat ist­nie­je w kra­ju tak­że oświad­cze­nie zło­żo­ne przed świec­ki­mi wła­dza­mi jest kano­nicz­ne waż­ne. Ma to zwią­zek z opo­dat­ko­wa­niem Kościo­łów w Repu­bli­ce Fede­ral­nej Nie­miec.

Bisku­pi pod­kre­śla­ją, że wystą­pie­nie z Kościo­ła z powo­du podat­ku kościel­ne­go jest cięż­kim zanie­dba­niem i wyra­zem bra­ku soli­dar­no­ści z Kościo­łem, któ­ry z podat­ku kościel­ne­go utrzy­mu­je ogrom­ną ilość insty­tu­cji cha­ry­ta­tyw­nych oraz bie­żą­cą dzia­łal­ność ewan­ge­li­za­cyj­no-misyj­ną.

Infor­ma­cja o sta­no­wi­sku nie­miec­kich bisku­pów wywo­łu­je dez­apro­ba­tę kon­ser­wa­ty­stów. Twier­dzą, że zde­cy­do­wa­na reto­ry­ka bisku­pów ujaw­nia się wte­dy, gdy cho­dzi o pie­nią­dze, a nie o obro­nę prawd wia­ry kato­lic­kiej. Uwa­ża­ją ponad­to, że sta­no­wi­sko bisku­pów jest sprzecz­ne z notą Papie­skiej Rady ds. Inter­pre­ta­cji Tek­stów Praw­nych.

Oświad­cze­nie DBK nie jest bez zna­cze­nia dla pol­skich kato­li­ków, któ­rzy legal­nie pra­cu­ją w Niem­czech i tam też pła­cą podat­ki. Przy wypeł­nia­niu kar­ty podat­ko­wej (Lohn­steu­er­kar­te) każ­dy jest zobo­wią­za­ny do poda­nia wyzna­nia. Nie­któ­rzy Pola­cy ukry­wa­ją swo­ją przy­na­leż­ność kościel­ną, dekla­ru­jąc sta­tus bez­wy­zna­niow­ca (kon­fes­sion­slos) lub decy­du­ją się na wystą­pie­nie z Kościo­ła, aby zaosz­czę­dzić na podat­ku. W takich sytu­acjach pro­boszcz miej­sco­wej para­fii ma obo­wią­zek prze­sła­nia infor­ma­cji o wystą­pie­niu z Kościo­ła do macie­rzy­stej die­ce­zji w Pol­sce.