Lewicujący protestanci

Kościo­ły pro­te­stanc­kie głów­ne­go nur­tu w Sta­nach Zjed­no­czo­nych zmie­nia­ją się dyna­micz­nie. I nie cho­dzi tyl­ko o stop­nio­we libe­ra­li­zo­wa­nie dok­try­ny w kwe­stiach etycz­nych, ale tak­że o skła­nia­nie się do coraz bar­dziej lewi­co­wych poglą­dów spo­łecz­nych i poli­tycz­nych, szcze­gól­nie w kwe­stii zna­cze­nie Ame­ry­ki oraz oce­ny Izra­ela.

Przy­kła­dy moż­na mno­żyć: ostra poli­tycz­na kry­ty­ka pre­zy­den­tu­ry Busha jest nie­zwy­kle czę­sto obec­na w wypo­wie­dziach zwierzch­ni­ków Ewan­ge­lic­ko-Lute­rań­skie­go Kościo­ła Ame­ry­ki, Kościo­ła Epi­sko­pal­ne­go Sta­nów Zjed­no­czo­nych czy Kościo­ła Pre­zbi­te­riań­skie­go. Ten ostat­ni zaczął, o czym infor­mo­wa­li­śmy, wzy­wać swo­ich wyznaw­ców do wyco­fa­nia się z inwe­sty­cji z Izra­ela, suge­ru­jąc, że wspo­ma­ga­jąc Izra­el — przy­czy­nia się do cier­pień Pale­styń­czy­ków.

Cie­ka­we, że pre­zbi­te­ria­nie nie wezwa­li do wyco­fa­nia się swo­ich wyznaw­ców z Ara­bii Sau­dy­skiej, Chin, Korei Pół­noc­nej czy Ira­nu, w któ­rych pra­wa ludz­kie są łama­ne zde­cy­do­wa­nie czę­ściej niż w bro­nią­cym się przed pale­styń­ski­mi ter­ro­ry­sta­mi Izra­elu. Czyż­by lewi­co­wo-spo­łecz­na wraż­li­wość pre­zbi­te­rian nie pozwa­la­ła im dostrzeć cier­pień w kra­jach innych niż Izra­el? A może to pozo­sta­ło­ści sta­rych chrze­ści­jań­skich anty­se­mic­kich uprze­dzeń?

Obser­wu­jąc wypo­wie­dzi wyznań pro­te­stanc­kich głów­ne­go nur­tu moż­na zauwa­żyć, że ich kry­ty­ka doty­czy głów­nie samych Sta­nów Zjed­no­czo­nych (32 pro­cent wypo­wie­dzi odno­szą­cych się do łama­nie praw czło­wie­ka odno­si się wła­śnie do tego kra­ju) oraz Izra­ela (37 pro­cent), tyl­ko 19 pro­cent wypo­wie­dzi doty­czy­ło kra­jów, któ­re pro­gra­mo­wo łamią wol­ność reli­gij­ną.

Jesz­cze bar­dziej tra­gicz­ne wnio­ski przy­no­si prze­śle­dze­nie tre­ści wystą­pień hie­rar­chów wspól­not pro­te­stanc­kich. Wyła­nia się z nich obraz Sta­nów Zjed­no­czo­nych jako głów­nej przy­czy­na zła na świe­cie, i Izra­ela jako nie­bez­piecz­ne­go kolo­nial­ne­go prze­szcze­pu w zdro­wej tkan­ce Bli­skie­go Wscho­du.

Taka posta­wa Kościo­łów i wspól­not pro­te­stanc­kich wyni­ka oczy­wi­ście z tego, że chcą one być moral­nym gło­sem sprze­ci­wu wobec impe­rial­nych zaku­sów Zacho­du. Jed­nak w ten spo­sób mogą się stać tyl­ko przy­kła­dem jak w imię szla­chet­nych celów zdra­dza się praw­dę i wyrze­ka chrze­ści­jań­skie­go posłan­nic­twa.

Szko­da też, że wspól­no­ty te nicze­go się nie nauczy­ły. Ostat­nio Kon­rad Raiser uspra­wie­dli­wiał fakt, że Świa­to­wa Rada Kościo­łów nie tyl­ko nie popie­ra­ła ruchów wol­no­ścio­wych, np. Soli­dar­no­ści w latach 80-tych w kra­jach daw­ne­go blo­ku sowiec­kie­go, ale wręcz kry­ty­ko­wa­ła je. Czy za 50 lat kolej­ni hie­rar­cho­wie pro­te­stanc­cy będą musie­li tłu­ma­czyć się z popar­cia jakie­go udzie­la­li muzuł­mań­skim ter­ro­ry­stom czy dyk­ta­to­rom nisz­czą­cym swo­je naro­dy? Wie­le wska­zu­je na to, że tak.