Minęło 35 lat od historycznego gestu kanclerza Brandta

Dziś mija 35 lat od histo­rycz­ne­go gestu kanc­le­rza RFN, Wil­ly Brand­ta, któ­ry uklęk­nął przed pomni­kiem ofiar get­ta war­szaw­skie­go. W samym środ­ku zim­nej woj­ny nie­miec­ki poli­tyk, prze­by­wa­ją­cy pod­czas dyk­ta­tu­ry hitle­row­skiej na emi­gra­cji, prze­pro­sił wymow­nym gestem za zbrod­nie, jakich doko­na­li jego roda­cy na Żydach. Wizjo­ner­stwo czy prze­sa­da – zasta­na­wia­ła się nie­miec­ka pra­sa po geście Brand­ta.

Według ankie­ty prze­pro­wa­dzo­nej przez tygo­dnik Der Spie­gel zaraz po wizy­cie Brand­ta w War­sza­wie 41 pro­cent Niem­có­wo­ce­ni­ło wyda­rze­nie spod pomni­ka pozy­tyw­nie, a aż 48 pro­cent­py­ta­nych stwier­dzi­ło, że kanc­lerz prze­sa­dził. Kon­ser­wa­tyw­ne śro­do­wi­ska mia­ły ponad­to za złe Brand­to­wi, że nie tyl­ko dał przy­zwo­le­nie dla uzna­nia przez RFN gra­ni­cy na Odrze-Nysie.

Prze­ciw­ni­cy gestu Brand­ta na róż­ne spo­so­by uza­sad­nia­li swo­je obu­rze­nie. Poja­wi­ły się nawet uwa­gi natu­ry reli­gij­nej (klę­kać moż­na tyl­ko przed Bogiem), mimo iż sam kanc­lerz do osób reli­gij­nych nie nale­żał. Skąd wie­cie przed kim klę­ka­łem – odpo­wia­dał Brandt, a jego prze­ciw­ni­cy ripo­sto­wa­li: przed Ukła­dem War­szaw­skim.

Pra­sa pró­bo­wa­ła dociec, czy gest ten był zręcz­nie zapla­no­wa­ny przez kanc­ler­ski sztab. Brandt przy­znał póź­niej, że dostrze­gał potrze­bę uczy­nie­nia jakie­goś istot­ne­go sym­bo­lu, jed­nak 30 sekund ciszy spę­dzo­nych na asfal­to­wych i prze­mo­czo­nych desz­czem scho­dach pomni­ka było impul­sem chwi­li o kolo­sal­nych kon­se­kwen­cjach dla pojed­na­nia pol­sko-nie­miec­kie­go i nie­miec­ko-żydow­skie­go. Wyda­rze­nie to wpi­sa­ło się do mozol­ne­go pro­ce­su budo­wa­nia mostów mię­dzy Pola­ka­mi i Niem­ca­mi, w któ­ry zaan­ga­żo­wa­ni byli ludzie z róż­nych warstw spo­łecz­nych oraz Kościo­ły.

Gest Brand­ta był spek­ta­ku­lar­nym, ale przy tym auten­tycz­nym wyra­zem poko­ry i odwa­gi. Stał się iko­ną histo­rii pojed­na­nia, czło­wie­ka z czło­wie­kiem.

Pole­ca­ne stro­ny:

:: Rok Pol­sko-Nie­miec­ki