Współwina konformistów — list niemieckiego Episkopatu

Do dziś aktyw­ne są w spo­łe­czeń­stwie mecha­ni­zmy wypie­ra­nia świa­do­mo­ści zbrod­ni nazi­stow­skich, doko­na­nych w imie­niu Nie­miec. Wpraw­dzie słusz­ne jest odrzu­ca­nie poję­cia winy kolek­tyw­nej, to jed­nak praw­dzi­we jest stwier­dze­nie, że oso­bi­stą współ­wi­nę pono­si wię­cej Niem­ców, a nie tyl­ko ci, któ­rzy byli goto­wi ją wyznać. Winę pono­szą nie tyl­ko bez­po­śred­ni zbrod­nia­rze, lecz tak­że w róż­nym stop­niu ci, któ­rzy szli z sys­te­mem (Mitläu­fer) lub wszy­scy ci, któ­rzy odwra­ca­li wzrok – napi­sa­li nie­miec­cy bisku­pi rzym­sko­ka­to­lic­cy w spe­cjal­nym oświad­cze­niu z oka­zji 60. rocz­ni­cy wyzwo­le­nia obo­zu kon­cen­tra­cyj­ne­go w Oświę­ci­miu.

W wyda­nym oświad­cze­niu Kon­fe­ren­cja Bisku­pów Nie­miec­kich (DBK) sta­wia rów­nież pyta­nia, na ile Niem­cy i Euro­pa wycią­gnę­ły wnio­ski z tej „kata­stro­fy, prze­wyż­sza­ją­cej wszel­kie nor­my.“ Bisku­pi wyra­zi­li zanie­po­ko­je­nie wzra­sta­ją­cą falą anty­se­mi­ty­zmu na tere­nie Nie­miec.

Przed nami dłu­ga dro­ga oczysz­cze­nia i spo­rów. Pamięć Niem­ców o doko­na­nych zbrod­niach w obo­zach zagła­dy będzie się róż­nić od pamię­ci innych naro­dów i grup, a przede wszyst­kim od pamię­ci ofiar. Zna­kiem nadziei dla teraź­niej­szo­ści i przy­szło­ści jest to, że Pola­cy i Niem­cy, Żydzi i chrze­ści­ja­nie mogą wspól­nie spo­tkać się w zadu­mie na miej­scu zbrod­ni – napi­sa­li nie­miec­cy hie­rar­cho­wie.