Historyczny gest abp. Grzegorza Rysia – metropolita łódzki solidaryzuje się z ewangelikami

0

Chcę przesłać wyrazy swojej solidarności i bliskości wobec nieszczęsnej debaty i decyzji naszego Sejmu w dniu 14 grudnia 2017 r. – napisał metropolita łódzki abp Grzegorz Ryś w liście skierowanym do duchownych ewangelickich z regionu łódzkiego.

Abp Ryś wyjaśnił, że reaguje dopiero teraz (list datowany jest na 28 grudnia 2017 r.), gdyż nie chciał odwracać niczyjej uwagi od tajemnicy wcielenia.

Teraz wszakże pragnę z całego serca zapewnić o mojej jedności ze stanowiskiem wyrażonym w „Liście otwartym trzech Kościołów ewangelickich w Polsce w sprawie sposobu procedowanie przez Sejm projektu uchwały upamiętniającej Jubileusz 500 lat Reformacji z 15 grudnia 2017 rok.

Metropolita odniósł się tym samym do listu otwartego biskupów ewangelickich ogłoszonego podczas wspólnego posiedzenia trzech konsystorzy w reakcji na sejmową „debatę” nt. upamiętnienia Reformacji w Polsce.

Metropolita łódzki napisał:

Stała się rzecz bolesna i niezrozumiała. Nie jest przecież rzeczą Parlamentu ustalanie i przegłosowywanie prawdy historycznej, a już szczególnie w tak delikatnej i skomplikowanej materii, jaką stanowi geneza reformacji. To sprawa historyków, a w szczególności historyków Kościoła, którzy w ciągu zwłaszcza ostatnich pięćdziesięciu lat uczynili wiele, by wydarzenia sprzed pięciu wieków przedstawić z uwzględnieniem możliwie wszystkich kontekstów

Arcybiskup Ryś, który sam jest historykiem Kościoła, zaznaczył, że w 1517 roku Marcin Luter nie występował przeciwko Kościołowi katolickiemu, lecz przeciw temu, co w nim było niekatolickie i nieewangeliczne:

Pragnął poważnej rozmowy na najważniejsze dla naszej wiry tematy (jak usprawiedliwienie, wiara, łaska, Biblia) – takiej rozmowy, która skutkowałaby rzeczywistymi korektami na poziomie pastoralnymi.

Według abp. Rysia takiej rozmowy zabrakło, co spowodowało radykalizację i brutalizację postaw po obu stronach, włącznie z krwawymi wojnami religijnymi.

Kończąc abp Ryś wyraził wdzięczność, że dziś, dzięki Bogu, wychodzimy nie od faktu naszych podziałów, ale od doświadczenia jedności:

Oto wszyscy ‘w jednym Duchu’ jesteśmy ‘ochrzczeni w jedno Ciało’, którym jest Kościół – jeden, święty powszechny i apostolski.

Hierarcha zaznaczył ponadto, że:

poziom wzajemnej akceptacji i bliskości nie wziął się znikąd. Pracowały nań poprzednie pokolenia – nie tylko we wzajemnych relacjach, ale także włączając się – każdy Kościół na swój sposób i miarę – we wspólne dobro naszego społeczeństwa i naszej Ojczyzny – przez tyle wieków przecież wielonarodowej i wielowyznaniowej, a nawet wieloreligijnej Łodzi. Trzeba to jasno wypowiedzieć, zwłaszcza u nas – w Łodzi – słusznie dumnej ze swojej wielokulturowości. Można było temu dać wyraz także i w Sejmie. Stało się inaczej. Trudno.

Adresatami listu jest ks. bp Jan Cieślar, zwierzchnik diecezji warszawskiej Kościoła ewangelicko-augsburskiego, która swoim terenem obejmuje również region łódzki, a także proboszcz Parafii Ewangelicko-Augsburskiej w Pabianicach, ks. bp Marek Izdebski, superintendent Kościoła ewangelicko-reformowanego i proboszcz parafii reformowanej w Bełchatowie, ks. Semko Koroza, przewodniczący łódzkiego oddziału Polskiej Rady Ekumenicznej i proboszcz łódzkiej parafii reformowanej oraz ks. Michał Makula, proboszcz Parafii Ewangelicko-Augsburskiej w Łodzi znajdującej się w bezpośrednim sąsiedztwie do archikatedry łódzkiej, oraz Parafii Ewangelicko-Augsburskiej w Aleksandrowie Łódzkim.

>> Pełny tekst listu abp. Grzegorza Rysia (aktualizacja 4. 01. 2018)


Komentarz

List abp. Rysia jest wyjątkowy pod wieloma względami.

Po pierwsze: abp Ryś wcale nie musiał takiego listu pisać i mógł się ograniczyć do prywatnego ubolewania w rozmowach z duchownymi ewangelickimi przy różnych okazjach, choćby podczas zbliżającego się Tygodnia Modlitw o Jedność Chrześcijan.

Po drugie: list ma charakter historyczny i ponadregionalny, mimo że sporo w nim mocnych odniesień do tożsamości wielowyznaniowej i wielokulturowej Łodzi. Nie licząc wyważonych głosów pojedynczych hierarchów rzymskokatolickich w Polsce, głos abp Rysia w odniesieniu do reformacji to „po prostu” wyraz zrozumienia. Właściwie, słowa napisane przez abp. Rysia były wielokrotnie wypowiadane przez papieży Kościoła rzymskiego, w tym szczególnie Jana Pawła II, Benedykta XVI i Franciszka, oraz wielu oficjalnych przedstawicieli Kościoła rzymskiego. To że w Polsce, w tym kontekście naznaczone są powiewem świeżości i szacunku pokazuje, jak bardzo brakuje w Polsce głosów, które wynikają z rzeczywistego zrozumienia, kompetencji i autentycznego pragnienia duchowej jedności.

Po trzecie: abp Ryś jako katolicki historyk Kościoła odniósł się do reformacji nie tylko w jej warstwie historycznej, ale i teologicznej odwołując się, także w doborze słów, do owoców międzynarodowego dialogu luterańsko-rzymskokatolickiego, którego widzialną i duchową manifestacją jest pielgrzymka papieża do Lund, a materialną wspólny dokument Od konfliktu do komunii.

Czwartym aspektem, niezwykle istotnym, jest konsekwencja intelektualna i duchowa abpa Rysia. To nie jest przecież tak, że ten list jest jakimś rewolucyjnym wyłomem w myśleniu duchownego. Wspomnieć można choćby refleksje abp. Rysia nt. ekumenizmu wypowiadane dla środowisk katolickich w Krakowie (link) czy dla wspólnoty ekumenicznej Chemin Neuf w Warszawie (link), czy podczas ingresu do łódzkiej archikatedry, ale także w wywiadach dla Tygodnika Powszechnego,  miesięcznika „W drodze” (link), wywiadzie rzece z biskupem prawosławnym i ewangelickim, oraz przy innych okazjach.

Jednak najlepszym komentarzem do listu arcybiskupa łódzkiego będzie słowo ‘dziękuję’.

Z tym większym zainteresowaniem można spodziewać się kazania abp. Grzegorza Rysia w kościele ewangelicko-augsburskim św. Mateusza w Łodzi 14 stycznia (niedziela) o godz. 18:00. Kto może, niech przyjdzie. Portal ekumenizm.pl będzie transmitował nabożeństwo i kazanie na żywo.

Abp Grzegorz Ryś wygłosi również kazanie w kościele ewangelicko-augsburskim ap. św. św. Piotra i Pawła w Pabianicach 23 stycznia (wtorek) o godz. 18:00.

Dariusz Bruncz


>> Ekumenizm.pl: Ewangeliccy biskupi dziękują za inicjatywy i proszą o wycofanie wniosków ws. 500-lecia reformacji

>> Ekumenizm.pl: Ekumenizm w pigułce – bp Ryś o duchowej wymianie darów

>> Sylwetka abp. Grzegorza Rysia na portalu Opinie Wirtualna Polska


galeria