Estomihi, metanoia, diakonia

Naj­bliż­sza nie­dzie­la w kalen­da­rzu litur­gicz­nym Kościo­ła ewan­ge­lic­ko-augs­bur­skie­go nosi nazwę Esto­mi­hi, zwa­na przed­spost­ną. Łaciń­ska nazwa pocho­dzi od łaciń­skich słów Psal­mu 71: „Esto mihi Deum pro­tec­to­rem …” tj.: “Bądź mi ska­łą schro­nie­nia, Boże…”. Nie­dzie­la Esto­mi­hi koń­czy naj­krót­szy okres litur­gicz­ny Kościo­ła – przed­po­ście.

Nie­dzie­la Esto­mi­hi jed­no­cze­śnie zamy­ka i otwie­ra waż­ne wyda­rze­nia dla histo­rii zba­wie­nia. Uczest­ni­cząc w litur­gii sły­szy­my sło­wa wyję­te z Ewan­ge­lii Łuka­sza 18,31: “Oto idzie­my do Jero­zo­li­my, i wszyst­ko, co napi­sa­li pro­ro­cy, wypeł­ni się nad Synem Czło­wie­czym.”

Nie bez powo­du pozo­sta­łe czę­ści intro­itu na Nie­dzie­lę Esto­mi­hi, wyję­te z kolei z Psal­mu 31, będą­ce­go rów­nież tre­ścią gra­du­ale i anty­fo­ny koń­co­wej, są proś­bą wzno­szo­ną do Boga o siłę do roz­po­czę­cia dro­gi: “Tyś ska­łą i twier­dzą moją / Panie! W Tobie szu­ka­łem schro­nie­nia, obym nigdy nie doznał wsty­du” – woła psal­mi­sta. Te sło­wa są koją­cą pocie­chą i zawró­ce­niem czło­wie­ka od wyima­gi­no­wa­nej potę­gi i pole­ga­nia na wła­snej spra­wie­dli­wo­ści, sku­pie­nia się na sobie samym i ilu­zji moż­li­wo­ści doko­na­nia, czy choć­by zaini­cjo­wa­nia wewnętrz­ne­go nawró­ce­nia.

Zapo­wia­da­na na wstę­pie dro­ga do Jero­zo­li­my roz­po­czy­na się od meta­noi, upa­mię­ta­nia i nawró­ce­nia, co litur­gicz­nie wyra­ża Dzień Poku­ty i Modli­twy (Śro­da Popiel­co­wa). Wymow­nie poka­zu­je to dru­gi intro­it na to świę­to pocho­dzą­cy z Ewan­ge­lii Mate­usza 1,15: “Przy­bli­ży­ło się Kró­le­stwo Boże! Upa­mię­taj­cie się i wierz­cie Ewan­ge­lii!” A hymn Aufer a nobis śpie­wa­ny przez cały czas pasyj­ny przy­wo­łu­je obraz nie­win­ne­go Baran­ka, nie­ska­la­nej Ofia­ry wyda­nej i zło­żo­nej dla zba­wie­nia wszyst­kich ludzi.

W tra­dy­cji lute­rań­skiej prak­ty­kę post­ną wyra­ża­ją napo­mnie­nia sta­ro­te­sta­men­to­wych pro­ro­ków, nawo­łu­ją­ce do nawró­ce­nia serc, a tak­że sło­wa Psal­mu 51,19: „Ofia­rą Bogu miłą jest duch skru­szo­ny, ser­cem skru­szo­nym i zgnę­bio­nym nie pogar­dzisz Boże” W star­szej agen­dzie litur­gicz­nej, gdzie­nie­gdzie jesz­cze spo­ra­dycz­nie sto­so­wa­nej, psalm ten odczy­ty­wa­no na począt­ku litur­gii spo­wied­niej.

Prak­ty­ka post­na, reali­zo­wa­na głów­nie poprzez dzie­ło miło­sier­dzia, posia­da rów­nież litur­gicz­ne ramy – 1. Nie­dzie­la Cza­su Pasyj­ne­go (Postu) nazy­wa­na Invo­ca­vit jest w kalen­da­rzu pol­skie­go Kościo­ła lute­rań­skie­go Nie­dzie­lą Dia­ko­nii, a więc służ­by. Posia­da ona rów­nież wymiar eku­me­nicz­ny – Kościół Ewan­ge­lic­ko-Augs­bur­ski w RP, Pol­ski Auto­ke­fa­licz­ny Kościół Pra­wo­sław­ny oraz Kościół Rzym­sko­ka­to­lic­ki ini­cju­ją wiel­ko­post­ną akcję ist­nie­ją­cą pod róż­ny­mi nazwa­mi – odpo­wied­nio Skar­bon­ki Dia­ko­nij­nej, Ofia­ry Wiel­ko­post­nej i Wiel­ko­post­nej Jał­muż­ny. To dobry począ­tek naszej wspól­nej dro­gi do Jero­zo­li­my…