Luteranie rozpoczną Przedpoście

Ostat­nia Nie­dzie­la po Epi­fa­nii (1 II) koń­czy okres bożo­na­ro­dze­nio­wy w Koście­le Ewan­ge­lic­ko-Augs­bur­skim, jed­nak w tra­dy­cji pol­skiej zwień­cze­nie okre­su świąt Naro­dze­nia Pań­skie­go łączo­ne jest nie­raz ze świę­tem Ofia­ro­wa­nia Pana Jezu­sa – Dniem Oczysz­cze­nia Marii Pan­ny (2 luty), obcho­dzo­nym rów­nież przez Kościół Ewan­ge­lic­ko-Augs­bur­ski.

Zanim jed­nak znów roz­pocz­nie się Czas Pasyj­ny (Wiel­ki Post) w Dzień Poku­ty i Modli­twy (Śro­da Popiel­co­wa) tak­że w lute­rań­skim kalen­da­rzu litur­gicz­nym nastę­pu­je krót­ki okres Przed­po­ścia.

Przed­po­ście pocho­dzi z VI wie­ku z obsza­ru chrze­ści­jań­stwa wschod­nie­go. Na Zacho­dzie nie­dzie­le przed­post­ne zado­mo­wi­ły się dzię­ki mni­chom z klasz­to­rów galij­skich, a potwier­dzo­ne zosta­ły przez syno­dy w Agde (506) i w Orle­anie (511).

Przed­po­ście trwa 17 dni i obej­mu­je trzy nie­dzie­le — SEPTUAGESIMAE — 70 dni, SEXAGESIMAE — 60 dni, Quinqu­age­si­mae — 50 dni. Kościół Ewan­ge­lic­ko-Augs­bur­ski zacho­wał łaciń­skie nazwy nie­dziel przed­post­nych oraz tra­dy­cję sta­re­go kalen­da­rza litur­gicz­ne­go, pod­kre­śla­jąc tym samym, że Refor­ma­cja nie była wyło­mem w histo­rii Kościo­ła, ale odno­wą życia Kościo­ła Jezu­sa Chry­stu­sa zgod­nie ze świa­dec­twem Ewan­ge­lii w łącz­no­ści ze sta­ro­żyt­nym dzie­dzic­twem chrze­ści­jań­stwa.

Nazwy nie­dziel pocho­dzą praw­do­po­dob­nie od cza­su przy­go­to­wań do Wiel­ka­no­cy, któ­ry mógł trwać od 70 do 50 dni przed świę­to­wa­niem Zmar­twych­wsta­nia Pań­skie­go. Ostat­nia z nie­dziel przed­post­nych, a więc Quinqu­age­si­mae nazy­wa­na jest w lute­rań­skim kalen­da­rzu litur­gicz­nym ESTOMIHI od pierw­szych słów łaciń­skie­go intro­itu z Psal­mu 71,3 (por. intro­it 26): “Esto mihi Deum pro­tec­to­rem …” tj.: “Bądź mi ska­łą schro­nie­nia, Boże…”.

Nie­dzie­le Przed­post­ne kon­cen­tru­ją się głów­nie na tema­ty­ce praw­dzi­we­go postu oraz na świad­kach wia­ry z Pierw­sze­go Testa­men­tu. Licz­by znaj­du­ją­ce się w nazwach nie­dziel przed­post­nych nie odzwier­cie­dla­ją zawsze fak­tycz­ne­go cza­su, jaki pozo­stał do Wiel­ka­no­cy – mają one przede wszyst­kim wymiar sym­bo­licz­ny wpi­sa­ny w rytm biblij­nej nar­ra­cji dzie­jów zba­wie­nia — i tak np. Nie­dzie­la Sep­tu­age­si­mae (70) sym­bo­li­zu­je 70-let­nią nie­wo­lę Izra­ela (por. Jr 25,11). Kie­dy dokład­nie przyj­rzy­my się spo­so­bo­wi licze­nia nie­dziel w litur­gii, zoba­czy­my, że bra­ku­je całe­go tygo­dnia do licz­by 70 (np. od 8.02 do 12.04). Litur­gi­ści tłu­ma­czą tę róż­ni­cę tym, że daw­niej obcho­dzo­no jesz­cze okta­wę po Wiel­kiej Nocy i wów­czas ilość dni od Nie­dzie­li Sep­tu­age­si­mae do koń­ca okta­wy wyno­si­ła­by rze­czy­wi­ście 70.

Mię­dzy Nie­dzie­lą Esto­mi­hi (50 dni od Wiel­ka­no­cy) a Sep­tu­age­si­mae jest jesz­cze Nie­dzie­la Sexa­ge­si­mae (60 dni), jed­nak nazwa tej nie­dzie­li nie pokry­wa się z kart­ka­mi w kalen­da­rzu i moż­na przy­jąć, że nazwa zosta­ła nada­na dla utrzy­ma­nia ‘litur­gicz­nej logi­ki’ nie­dziel. Nie­dzie­le przed­post­ne mają rów­nież swo­je sta­ro­pol­skie nazwy: Sta­ro­za­pust­na, Mię­so­pust­na, Zapustna.Barwą litur­gicz­ną nie­dziel przed­post­nych jest kolor zie­lo­ny, sym­bo­li­zu­ją­cy życie oraz ziar­no sie­wu Sło­wa Boże­go.