Błogosławieństwo środka — komentarz

Kar­dy­nał Wal­ter Kasper, prze­wod­ni­czą­cy Papie­skiej Rady ds. Popie­ra­nia Jed­no­ści Chrze­ści­jan, wezwał angli­ka­nów do okre­śle­nia swo­jej toż­sa­mo­ści mię­dzy pro­te­stan­ty­zmem a nur­tem repre­zen­to­wa­nym przez Rzym i pra­wo­sła­wie.

– To pyta­nie doty­czy toż­sa­mo­ści Kościo­ła angli­kań­skie­go i miej­sca do któ­re­go on nale­ży – powie­dział hie­rar­cha dzien­ni­ko­wi „The Catho­lic Herald”.

Według kar­dy­na­ła angli­ka­nizm znaj­du­je się gdzieś pomię­dzy Kościo­ła­mi pierw­sze­go mile­nium repre­zen­to­wa­ny­mi przez Kościół rzym­sko­ka­to­lic­ki i pra­wo­sła­wie oraz XVI-wiecz­ny­mi Kościo­ła­mi pro­te­stanc­ki­mi. – Angli­ka­nie musza wyja­śnić kwe­stie toż­sa­mo­ści, a to nie będzie łatwe bez pew­nych trud­nych decy­zji – zazna­czył pur­pu­rat. Wyra­ził nadzie­ję, że zbli­ża­ją­ca się panan­gli­kań­ska Kon­fe­ren­cja Lam­beth wyja­śni tę kwe­stię.

Kar­dy­nał Kasper udzie­lił wywia­du The Catho­lic Herald pod­czas swo­je­go poby­tu w Wiel­kiej Bry­ta­nii, gdzie wygło­sił pre­lek­cję w ramach cyklu odczy­tów im. kar­dy­na­ła Joh­na New­man­na, naj­bar­dziej zna­ne­go kon­wer­ty­ty z angli­ka­ni­zmu na rzym­ski kato­li­cyzm. W tym samym cza­sie papież Bene­dykt XVI przy­jął na audien­cji pry­wat­nej abp. Rowa­na Wil­liam­sa, hono­ro­we­go zwierzch­ni­ka Wspól­no­ty Angli­kań­skiej.

Kon­tak­ty mię­dzy Rzy­mem a Can­ter­bu­ry sta­ły się w ostat­nich latach trud­ne z powo­du sytu­acji w łonie świa­to­wej Wspól­no­ty Angli­kań­skiej. Sam kard. Kasper wie­lo­krot­nie ostrze­gał Kościół Anglii, że jeśli ten, wzo­rem wie­lu pro­win­cji angli­kań­skich, zde­cy­du­je się na wyświę­ca­nie kobiet na bisku­pów, to wów­czas rela­cje mię­dzy oby­dwo­ma Kościo­ła­mi mogą ulec pogor­sze­niu. Pod koniec kwiet­nia br. organ usta­wo­daw­czy Kościo­ła Anglii opu­bli­ko­wał raport, doty­czą­cy świę­ceń bisku­pich dla kobiet. Prze­wi­du­je się, że w cią­gu 10 lat Kościół Anglii zacznie kon­se­kro­wać kobie­ty na bisku­pów, mimo sil­ne­go opo­ru śro­do­wisk tra­dy­cjo­na­li­stycz­nych.

Komen­tarz – bło­go­sła­wień­stwo środ­ka

Kar­dy­nał Kasper wzy­wa angli­ka­nów do okre­śle­nia wła­snej toż­sa­mo­ści. To bar­dzo dobry apel. War­to zasta­na­wiać się nad wła­sną toż­sa­mo­ścią – doko­ny­wać koniecz­nych korekt lub zacho­wy­wać to, co sta­no­wi nie­od­łącz­ny ele­ment, czy nawet fun­da­ment ekle­zjal­nej rze­czy­wi­sto­ści dane­go Kościo­ła.

I nie było­by w ape­lu Kaspe­ra nicze­go dziw­ne­go, gdy­by nie to, że hie­rar­cha repre­zen­tu­ją­cy waty­kań­ski dia­log eku­me­nicz­ny, zda­je się narzu­cać bie­gu­no­we spoj­rze­nie na histo­rię Kościo­ła, suge­ru­jąc, jako­by Kościo­ły, któ­re „powsta­ły” w okre­sie XVI-wiecz­nej Refor­ma­cji były histo­rycz­nym wyło­mem w dzie­jach chry­stia­ni­zmu, nie­ja­ko w opo­zy­cji do wspól­not rzym­sko­ka­to­lic­kich i pra­wo­sław­nych, posia­da­ją­cych rze­ko­mo mono­pol na repre­zen­to­wa­nie dzie­dzic­twa Kościo­ła przed­re­for­ma­cyj­ne­go. Żaden z Kościo­łów refor­ma­cyj­nych nigdy nie odrzu­cił sta­ro­chrze­ści­jań­skich sym­bo­li wia­ry – to one pozwa­la­ją okre­ślić fak­tycz­ny „wiek” i dzie­jo­wą toż­sa­mość Kościo­łów, to one poka­zu­ją, czy dana wspól­no­ta z pie­ty­zmem odno­si się do dzie­dzic­twa Kościo­ła pierw­szych i następ­nych wie­ków, z jego wszyst­ki­mi zale­ta­mi i uchy­bie­nia­mi.

Jaka była­by reak­cja Rzy­mu, gdy­by wyso­ki ran­gą przed­sta­wi­ciel Kościo­ła Anglii wywie­rał podob­ne, publicz­ne naci­ski i to w szcze­gól­nie trud­nych chwi­lach dla Kościo­ła rzym­sko­ka­to­lic­kie­go? Skąd prze­świad­cze­nie kar­dy­na­ła Kaspe­ra, że Kościół angli­kań­ski musi lub powi­nien cokol­wiek posta­no­wić? Skąd pogląd, że przed angli­ka­ni­zmem stoi dra­ma­tycz­na wręcz decy­zja opo­wie­dze­nia się po jasnej stro­nie mocy (Rzym?) czy po ciem­nej (XVI-wiecz­na Refor­ma­cja?)? Na ile Kościół rzym­sko­ka­to­lic­ki poważ­nie trak­tu­je swo­ich part­ne­rów w dia­lo­gu eku­me­nicz­ny, któ­rzy jasno mówią kim są i jak postrze­ga­ją swo­ją wła­sną toż­sa­mość, wyzna­nio­wą i histo­rycz­ną. Kasper zdia­gno­zo­wał coś, co nale­ży nie tyl­ko do zasad­ni­czej toż­sa­mo­ści angli­ka­ni­zmu, ale i więk­szo­ści tra­dy­cyj­nych Kościo­łów wyod­ręb­nio­nych w ramach Kościo­ła Powszech­ne­go w XVI wie­ku: via media.

Owo „gdzieś po środ­ku”, zbyt pochop­nie i robo­czo iden­ty­fi­ko­wa­ne z dowol­no­ścią, bra­kiem teo­lo­gicz­ne­go krę­go­słu­pa sta­ło się w ustach kar­dy­na­ła Kaspe­ra pra­wie drwi­ną, gdy tym­cza­sem histo­ria angli­ka­ni­zmu poka­zu­je, że wła­śnie dro­ga środ­ka jest tą, na któ­rej ludzie spo­ty­ka­ją Pana Jezu­sa i w Nim oraz Jego Koście­le odnaj­du­ją ducho­wy dom.

:: Ekumenizm.pl: Angli­ka­nie muszą się okre­ślić