Liberalny ekumenizm prowadzi donikąd

Mimo rado­snych postę­pów mno­żą się kry­tycz­ne gło­sy. Nie jest tak, że teo­lo­gicz­nie wszyst­ko jest już jasne i nale­ży tyl­ko wycią­gnąć wresz­cie prak­tycz­ne kon­se­kwen­cje – pisze o współ­cze­snym eku­me­ni­zmie, kar­dy­nał Wal­ter Kasper,b. prze­wod­ni­czą­cy Papie­skiej Rady ds. Popie­ra­nia Jed­no­ści Chrze­ści­jan w naj­now­szej książ­ce „Dro­gi do jed­no­ści chrze­ści­jan”. W publi­ka­cji, któ­ra była pod­sta­wą eku­me­nicz­nych roz­wa­żań pod­czas tego­rocz­ne­go spo­tka­nia Krę­gu Uczniów Bene­dyk­ta XVI, kar­dy­nał scep­tycz­nie odno­si się do eku­me­nicz­nych pro­jek­tów wyprze­dza­ją­cych rze­czy­wi­stość.

Ale o co cho­dzi?

Książ­ka kar­dy­na­ła Kaspe­ra, wete­ra­na dia­lo­gu eku­me­nicz­ne­go zarów­no z Kościo­ła­mi pra­wo­sław­ny­mi, jak i refor­ma­cyj­ny­mi, uka­zu­je się w 50. rocz­ni­cę roz­po­czę­cia Sobo­ru Waty­kań­skie­go II. Jed­nak już w przed­mo­wie do książ­ki kar­dy­nał Kasper doko­nu­je ana­li­zy dzi­siej­szej sytu­acji, któ­ra rów­nie dale­ko jest od entu­zja­zmu sobo­ro­wej epo­ki, ale rów­nież od gło­su prze­ciw­ni­ków eku­me­ni­zmu.

Kasper przy­po­mi­na, że ruch eku­me­nicz­ny był odpo­wie­dzią na krwa­we kon­flik­ty oraz prze­śla­do­wa­nie chrze­ści­jan. Prze­strze­ga jed­nak przed popa­da­nie w ilu­zję fał­szy­we­go i powierz­chow­ne­go eku­me­ni­zmu, według któ­re­go róż­ni­ce mię­dzy poszcze­gól­ny­mi tra­dy­cja­mi nie mają więk­sze­go zna­cze­nia, a widzial­na jed­ność jest na wycią­gnię­cie ręki. – W rze­czy­wi­sto­ści – stwier­dza pur­pu­rat – coraz bar­dziej sta­je się jasne, że róż­ni­ce pozo­sta­ją nie tyl­ko w waż­nych kwe­stiach. Na pierw­szy plan wysu­wa się pyta­nie, co wła­ści­wie mamy na myśli i cze­go chce­my, gdy mówi­my o jed­no­ści chrze­ści­jan. Czym jest Kościół i gdzie jest Kościół?

Pogor­sze­nie eku­me­nicz­ne­go kli­ma­tu

Teo­log wska­zu­je na inne rozu­mie­nie Kościo­ła i jego reali­za­cji w tra­dy­cji rzym­sko­ka­to­lic­kiej i ewan­ge­lic­kiej, dia­gno­zu­jąc sytu­ację pato­wą, w któ­rej oby­dwie wizje trud­no w ogó­le ze sobą pogo­dzić. – Współ­cze­śnie wie­le wska­zu­je na pogor­sze­nie eku­me­nicz­ne­go kli­ma­tu. Róż­ne rozu­mie­nie Kościo­ła oraz opar­te na nim róż­ne struk­tu­ry kościel­ne nie są tyl­ko abs­trak­cyj­ny­mi pro­ble­ma­mi, któ­re muszą inte­re­so­wać jedy­nie teo­lo­gów. One wdzie­ra­ją się w nasze życie, stąd też róż­ne rozu­mie­nie Kościo­ła jest prze­szko­dą dla tęsk­no­ty wie­lu eku­me­nicz­nie zaan­ga­żo­wa­nych chrze­ści­jan za wspól­no­tą eucha­ry­stycz­ną.

Kon­ku­ren­cyj­ne eku­me­ni­zmy

Wal­ter Kasper przy­zna­je, że urzę­do­wy eku­me­nizm wszedł w trud­ną fazę, w któ­rej trud­no mieć więk­sze ocze­ki­wa­nia. Nie­miec­ki eku­me­ni­sta zauwa­ża, że efek­tem tego są dwa nur­ty eku­me­ni­zmu — z jed­nej stro­ny jest to libe­ral­na kato­lic­ko-ewan­ge­lic­ka eku­me­nia, któ­ra prze­ska­ku­je róż­ni­ce i sama wyzna­cza kie­ru­nek, a z dru­giej stro­ny rodzi się w cicho­ści bar­dziej ducho­wy eku­me­nizm, któ­ry pro­wa­dzi do począt­ków.

O ile eku­me­ni­zmo­wi libe­ral­ne­mu kar­dy­nał nie wiesz­czy przy­szło­ści, o tyle ducho­wy eku­me­nizm zanu­rzo­ny w modli­twie i lek­tu­rze Pisma Świę­te­go pro­wa­dzi do jesz­cze głęb­sze­go pozna­nia, jak bli­sko sie­bie jeste­śmy. – Co z tego będzie dla peł­nej, sakra­men­tal­nej i widzial­nej jed­no­ści Kościo­ła, nie może­my teraz ani zapro­gra­mo­wać, ani tym bar­dziej wymu­sić. Jezus nam nicze­go nie narzu­ca, ale zwró­cił się w modli­twie do Ojca, aby wszy­scy byli jed­no. To jak, gdzie i kie­dy jed­ność się sta­nie, nie leży w naszych rękach – kon­klu­du­je kar­dy­nał.

: : Ekumenizm.pl: Papież i ucznio­wie o eku­me­ni­zmie