Prawosławie w oczach ewangelików

Dia­log Kościo­ła ewan­ge­lic­kie­go z Kościo­ła­mi pra­wo­sław­ny­mi nale­ży do dzie­dzic­twa refor­ma­cji. Licz­ne odnie­sie­nia do Ojców Kościo­ła w księ­gach wyzna­nio­wych poka­zu­ją, że więź z Kościo­łem pierw­szych wie­ków był dla refor­ma­to­rów istot­ny. Stąd też dia­log z pra­wo­sła­wiem jest dla ewan­ge­li­ków czymś natu­ral­nym – prze­ko­nu­je w wywia­dzie dla wrze­śnio­we­go wyda­nia ewan­ge­lic­kie­go mie­sięcz­ni­ka “Zeit­ze­ichen” (9/07) ks. Rein­hard Thöle, pro­fe­sor teo­lo­gii na Uni­wer­sy­te­tach w Buka­resz­cie i Heidel­ber­gu, odpo­wie­dzial­ny w Insty­tu­cie Kon­fe­sjo­znaw­czym Ewan­ge­lic­kie­go Kościo­ła Nie­miec w Ben­she­im za Kościo­ły wschod­nie.

Zapy­ta­ny, czy ordy­no­wa­nie kobiet w Koście­le ewan­ge­lic­kim na pasto­rów, a nawet powo­ły­wa­nie nie­wiast do służ­by bisku­piej nie jest poważ­ną prze­szko­dą w roz­mo­wie z pra­wo­sła­wiem prof. Thöle pod­kre­ślił, że eks­po­no­wa­nie tej kwe­stii to zwy­kłe uprosz­cze­nie, suge­ru­ją­ce, że roz­wią­za­nie spra­wy ordy­na­cji kobiet znie­sie wszyst­kie barie­ry mię­dzy ewan­ge­li­cy­zmem a pra­wo­sła­wiem. – Róż­ni­ce mają cha­rak­ter teo­lo­gicz­ny. W 1988 roku pan­pra­wo­sław­na kon­fe­ren­cja­na Rodos zade­cy­do­wa­ła, że kobie­ty mogą spra­wo­wać urząd dia­ko­na. W Gre­cji jest to reali­zo­wa­ne. W tej kwe­stii pra­wo­sła­wie jest bar­dziej otwar­te od Kościo­ła rzym­sko­ka­to­lic­kie­go. Tyl­ko nie­wiel­ka licz­ba pra­wo­sław­nych doma­ga się świę­ceń kapłań­skich i bisku­pich dla kobiet – uwa­ża Thöle, doda­jąc, że wie­le Kościo­łów pra­wo­sław­nych respek­tu­je ordy­na­cję kobiet w innych Kościo­łach jako część ich tra­dy­cji – są jed­nak prze­ciw­ne, aby ją im narzu­cać. Thöle zazna­czył, że głów­nym pro­ble­mem jest kwe­stia rozu­mie­nia Kościo­ła, wyni­ka­ją­ca z inne­go postrze­ga­nia i prze­ży­wa­nia tajem­ni­cy zba­wie­nia na Wscho­dzie i Zacho­dzie.

Czy zbli­że­nie Rzy­mu i pra­wo­sła­wia jest możliwe/niebezpieczne?

Według ks. prof. Thöle ewan­ge­li­cy nie powin­ni się oba­wiać zbli­że­nia mię­dzy pra­wo­sła­wiem a rzym­skim kato­li­cy­zmem “na przed­oświe­ce­nio­wym fun­da­men­cie”. – Oczy­wi­ście, obec­ny papież dąży do zbli­że­nia z pra­wo­sła­wiem i jesz­cze jako szef Kon­gre­ga­cji Nauki Wia­ry mówił, że nie nale­ży od pra­wo­sła­wia wyma­gać nicze­go ponad to, co było wspól­nym dobrem do bole­sne­go roz­ła­mu. Jed­nak po stro­nie pra­wo­sław­nej ist­nie­ją ogrom­ne emo­cjo­nal­ne zastrze­że­nia wobec Kościo­ła rzym­sko­ka­to­lic­kie­go – prze­ko­nu­je Thöle. Jed­no­cze­śnie ewan­ge­lic­ki teo­log pod­kre­śla, że nie moż­na jed­no­znacz­nie stwier­dzić, że teo­lo­gia pra­wo­sła­wia jest bliż­sza kato­li­cy­zmo­wi niż ewan­ge­li­cy­zmo­wi. W kwe­stiach pozo­sta­ją­cych głów­nym przed­mio­tem spo­ru z Rzy­mem pra­wo­sła­wie pre­zen­tu­je podob­ne sta­no­wi­sko jak Kościo­ły ewan­ge­lic­kie – cho­dzi przede wszyst­kim o mario­lo­gię i rozu­mie­nie urzę­du papie­ża.

W odnie­sie­niu do wewnątrz­pra­wo­sław­nych kon­flik­tów i nie­uda­nych od 30 lat prób zwo­ła­nia sobo­ru powszech­ne­go dla pra­wo­sła­wia, ks. Thöle zauwa­ża, że w rze­czy­wi­sto­ści pan­pra­wo­sław­na sobór już trwa, cho­ciaż­by w pro­ce­sie wie­lu przy­go­to­wań. – W pra­wo­sław­nym rozu­mie­niu naj­pierw powin­ny zostać roz­wią­za­ne kon­tro­wer­syj­ne tema­ty, zanim Świę­ty Sobór może zostać zwo­ła­ny dla zakoń­cze­nia pro­ce­su jed­no­cze­nia – mówi teo­log.

Pra­wo­sław­na ducho­wość i nie tyl­ko

W wrze­śnio­wym nume­rze Zeit­ze­ichen znaj­du­ją się ponad­to arty­ku­ły doty­czą­ce postrze­ga­nia pra­wo­sła­wia – jego ducho­wo­ści i teo­lo­gii – w Kościo­łach ewan­ge­lic­kich, a tak­że tek­sty zwią­za­ne z ostat­ni­mi wybo­ra­mi pre­zy­denc­ki­mi w Tur­cji i sytu­acją chrze­ści­jan, oraz wspo­mnie­nie Jeana Sibe­liu­sa z oka­zji 50. rocz­ni­cy śmier­ci fiń­skie­go kom­po­zy­to­ra. Wywiad z ks. prof. R. Thöle dostęp­ny jest bez­płat­nie na stro­nie mie­sięcz­ni­ka w for­ma­cie PDF.