O dialogu z Unią Utrechcką oraz Kościołem Polskokatolickim

War­miń­skie Wydaw­nic­two Die­ce­zjal­ne opu­bli­ko­wa­ło zeszyt “Dia­log eku­me­nicz­ny – Rzym – Kościo­ły Unii Utrechc­kiej (2009)” pod redak­cją bp. Jac­ka Jezier­skie­go, byłe­go prze­wod­ni­czą­ce­go Zespo­łu Epi­sko­pa­tu Pol­ski ds. Dia­lo­gu z Kościo­łem Pol­sko­ka­to­lic­kim w RP. Publi­ka­cja zawie­ra waż­nych zagad­nień, doty­czą­cych mię­dzy­na­ro­do­we­go dia­lo­gu rzym­sko­ka­to­lic­ko-sta­ro­ka­to­lic­kie­go, a tak­że tema­tów zwią­za­nych z rela­cja­mi mię­dzy Kościo­łem rzym­sko­ka­to­lic­kim oraz Kościo­łem Pol­sko­ka­to­lic­kim.

Zbiór tek­stów zawie­ra: refe­rat szwaj­car­skie­go teo­lo­ga sta­ro­ka­to­lic­kie­go, ks. prof. Ursa von Arxa nt. Kościo­ła i wspól­no­ty kościel­nej, omó­wie­nie dia­lo­gu rzym­sko­ka­to­lic­ko-sta­ro­ka­to­lic­kie­go w latach 2004–2009 (ks. prof. Zdzi­sław Kijas) oraz zagad­nie­nia Pry­ma­tu Pio­tro­we­go w rela­cjach eku­me­nicz­nych (ks. prof. Krzysz­tof Wojt­kie­wicz).

Casus Kościo­ła Pol­sko­ka­to­lic­kie­go

Na szcze­gól­ną uwa­gę zasłu­gu­ję tekst autor­stwa bp. Jac­ka Jezier­skie­go, doty­czą­cy uwag do hasła „Kościół Pol­sko­ka­to­lic­ki” w 15. tomie Ency­klo­pe­dii kato­lic­kiej wyda­nej w 2011 roku. Bp Jezier­ski zaan­ga­żo­wa­ny w dia­log z pol­sko­ka­to­li­ka­mi kry­tycz­nie odno­si się do ency­klo­pe­dycz­ne­go hasła stwier­dza­jąc, że „nie odda­je ono praw­dy” oraz że zosta­ło ono napi­sa­ne „w spo­sób nega­tyw­ny”. Hie­rar­cha ubo­le­wa, że hasło z Ency­klo­pe­dii kato­lic­kiej nie uwzględ­nia dia­lo­gu rzym­sko­ka­to­lic­ko-pol­sko­ka­to­lic­kie­go, któ­ry roz­po­czął się w 1997 roku z ini­cja­ty­wy Kościo­ła Pol­sko­ka­to­lic­kie­go.

Cie­ka­wym aspek­tem oma­wia­ne­go tek­stu jest nie tyl­ko podej­ście auto­ra do Kościo­ła Pol­sko­ka­to­lic­kie­go, dale­kie od ruty­no­wej jed­no­stron­no­ści, lecz tak­że naświe­tle­nie sta­tus Kościo­ła Pol­sko­ka­to­lic­kie­go w świe­tle rzym­sko­ka­to­lic­kie­go pra­wa kano­nicz­ne­go. I tak bp Jezier­ski przy­po­mi­na, że tym, co oddzie­la Kościół Pol­sko­ka­to­lic­ki od rzym­sko­ka­to­lic­kie­go to nie­uzna­wa­nie pry­ma­tu jurys­dyk­cyj­ne­go i dogma­tu o nie­omyl­no­ści Bisku­pa Rzy­mu, a tak­że bar­dziej for­mal­ne niż fak­tycz­ne, nie­uzna­wa­nie dogma­tu Nie­po­ka­la­ne­go Poczę­cia i Wnie­bo­wzię­cia NMP. Dla­te­go też w tra­dy­cyj­nej nomen­kla­tu­rze Sto­li­cy Apo­stol­skiej –stwier­dza bp Jezier­ski – Kościół Pol­sko­ka­to­lic­ki bywa okre­śla­ny jako schi­zma­tyc­ki. Z kolei we Wstę­pie do publi­ka­cji, bp Jezier­ski pisze, że w „dotych­cza­so­wej prag­ma­ty­ce Kon­fe­ren­cji Epi­sko­pa­tu Pol­ski Kościół Pol­sko­ka­to­lic­ki jest okre­śla­ny jako Wspól­no­ta Pol­sko­ka­to­lic­ka”, wska­zu­jąc jed­no­cze­śnie na argu­men­ty stro­ny pol­sko­ka­to­lic­kiej, doty­czą­ce zacho­wa­nia waż­no­ści sakra­men­tów, w tym kapłań­stwa. Brak poro­zu­mie­nia autor kon­klu­du­je stwier­dze­niem, że kwe­stia ta „doma­ga się dal­szych badań i wyja­śnień.”

Cie­ka­wą ana­li­zą jako obser­wa­to­ra z zewnątrz jest rów­nież nakre­śle­nie przez bp. Jezier­skie­go kil­ku ten­den­cji obec­nych dzi­siaj w Koście­le Pol­sko­ka­to­lic­kim – pierw­szą z nich jest utrzy­ma­nie sta­tu­su quo, dru­gą ści­ślej­sze zwią­za­nie z Kościo­ła­mi sta­ro­ka­to­lic­ki­mi, a trze­cią więk­sze otwar­cie na Kościół rzym­sko­ka­to­lic­ki i poszu­ki­wa­nie for­muł jed­no­ści na wzór mode­lu grec­ko­ka­to­lic­kie­go lub ordy­na­ria­tów dla pol­sko­ka­to­li­ków.

Jacek Jezier­ski (red.): Dia­log eku­me­nicz­ny: Rzym — Kościo­ły Unii Utrechc­kiej (2009), War­miń­skie Wydaw­nic­two Die­ce­zjal­ne, Olsz­tyn 2013, s. 95.