Odszedł wielki ekumenista — metropolita Staikos nie żyje

Metro­po­li­ta Micha­el Sta­ikos, prze­wod­ni­czą­cy pan­pra­wo­sław­nej Kon­fe­ren­cji Bisku­pów Austrii, zmarł wczo­raj po cięż­kiej cho­ro­bie nowo­two­ro­wej w wie­ku 64 lat. Metro­po­li­ta zapi­sał się zło­ty­mi zgło­ska­mi w histo­rii austriac­kie­go pra­wo­sła­wia. To dzię­ki nie­mu pra­wo­sła­wie na sta­łe wpi­sa­ło się w reli­gij­ny kra­jo­braz Austrii.

Uko­ro­no­wa­niem dzia­łal­no­ści na rzecz lokal­ne­go pra­wo­sła­wia było powsta­nie w 2010 roku Kon­fe­ren­cji Bisku­pów Pra­wo­sław­nych, któ­rej Sta­ikos został pierw­szym prze­wod­ni­czą­cym. Metro­po­li­ta moc­no anga­żo­wał się w poro­zu­mie­nie pra­wo­sław­nych Kościo­łów róż­nych jurys­dyk­cji kano­nicz­nych. Jed­no­cze­śnie stał się jed­nym z archi­tek­tów ruchu eku­me­nicz­ne­go w kra­ju.

Jesz­cze kil­ka dni przed śmier­cią metro­po­li­ta Sta­ikos odwie­dził naj­waż­niej­sze dla austriac­kich kato­li­ków sank­tu­arium maryj­ne w Marien­zell, spę­dza­jąc czas na modli­twie w Kapli­cy Pamię­ci Kar­dy­na­ła König. Sam metro­po­li­ta pod­kre­ślał, że chce się w ten spo­sób przy­go­to­wać na 20-lecie obję­cia tro­nu patriar­sze­go w Kon­stan­ty­no­po­lu Bar­to­lo­me­usza I, któ­ry został intro­ni­zo­wa­ny 22 paź­dzier­ni­ka 1991 roku.

Mimo pogar­sza­ją­ce­go się sta­nu zdro­wia metro­po­li­ta udał się do Bra­ty­sła­wy i wziął udział w cere­mo­nii prze­ka­za­nia przez sło­wac­kich bisku­pów rzym­sko­ka­to­lic­kich reli­kwii alek­san­dryj­skie­go patriar­chy z VII wie­ku św. Jana Miło­ści­we­go. Nato­miast w minio­ny pią­tek w Amba­sa­dzie Węgier w Wied­niu przy­jął węgier­skie oby­wa­tel­stwo jako pra­wo­sław­ny egzar­cha Węgier Patriar­cha­tu Eku­me­nicz­ne­go.

Micha­el Sta­ikos uro­dził się w 1946 roku w Ate­nach. Po skoń­cze­niu stu­diów teo­lo­gicz­nych w Tesal­ni­kach wyemi­gro­wał do Austrii, gdzie w 1965 roku został cere­mo­nia­rzem ówcze­sne­go grec­ko-pra­wo­sław­ne­go metro­po­li­ty Cite­ra. Świę­ce­nia kapłań­skie przy­jął w 1977 roku, a w 1986 roku otrzy­mał chi­ro­to­nię bisku­pią. W listo­pa­dzie 1991 roku Świę­ty Synod Patriar­cha­tu Eku­me­nicz­ne­go Kon­stan­ty­no­po­la wybrał go na metro­po­li­tę Austrii i Egzar­chę Węgier.

Filar eku­me­ni­zmu

Metro­po­li­ta anga­żo­wał się w róż­ne przed­się­wzię­cia eku­me­nicz­ne – zarów­no te ofi­cjal­ne na naj­wyż­szym szcze­blu kościel­nym oraz te wzmac­nia­ją­ce wię­zi mię­dzy wspól­no­ta­mi chrze­ści­jan róż­nych wyznań. Przez dwie kaden­cje (1995–2000) kie­ro­wał pra­ca­mi Eku­me­nicz­nej Rady Kościo­łów w Austrii, peł­nił rów­nież waż­ne funk­cje repre­zen­ta­cyj­ne w Patriar­cha­cie Eku­me­nicz­nym. Był bez­po­śred­nio zaan­ga­żo­wa­ny w powsta­nie spo­łecz­nej „ency­kli­ki eku­me­nicz­nej” austriac­kich Kościo­łów, przy­ję­cie Kar­ty Eku­me­nicz­nej w Austrii oraz pod­pi­sa­nie w 2008 roku dekla­ra­cji o wza­jem­nym uzna­niu sakra­men­tu Chrztu Świę­te­go przez Kościo­ły człon­kow­skie Eku­me­nicz­nej Rady Kościo­łów.

- Metro­po­li­ta Sta­ikos był wiel­kim fila­rem eku­me­nii w Austrii i poza nią. Jeste­śmy zasmu­ce­ni odej­ściem wła­dy­ki, stra­ci­li­śmy przy­ja­cie­la i bra­ta. Jed­nak wraz z żało­bą łączy się jed­no­cze­śnie wiel­ka wdzięcz­ność za to, że mogli­śmy mieć go za wiel­ki wzór chrze­ści­jań­skiej wię­zi w Austrii – powie­dział rzym­sko­ka­to­lic­ki metro­po­li­ta Wied­nia kar­dy­nał Chri­stoph Schön­born. Hie­rar­cha przy­po­mniał o głę­bo­kiej przy­jaź­ni, jaka łączy­ła metro­po­li­tę z kar­dy­na­łem Fran­zem Köni­giem.

Z kolei bp Micha­el Bün­ker, zwierzch­nik Kościo­ła Ewan­ge­lic­kie­go Augs­bur­skie­go Wyzna­nia w Austrii, pod­kre­ślił, że dla zmar­łe­go metro­po­li­ty Sta­iko­sa nie było alter­na­ty­wy dla eku­me­nii. – Od pół wie­ku metro­po­li­ta współ­kształ­to­wał eku­me­nicz­ny kra­jo­braz Austrii. Zawsze z sza­cun­kiem wyra­żał się o innych Kościo­łach. Pozo­sta­nie nie­za­po­mnia­ny – dodał bp Bün­ker.