Polikarp na nowo odkryty

W nie­miec­kim wydaw­nic­twie Mohr Sie­beck uka­za­ła się wła­śnie pra­ca, w zna­czą­cym stop­niu posze­rza­ją­ca naszą wie­dzę o myśli jed­ne­go z Ojców Apo­stol­skich — Poli­kar­pa ze Smyr­ny. Do tej pory z boga­tej spu­ści­zny tego sta­ro­żyt­ne­go bisku­pa i męczen­ni­ka zna­li­śmy jedy­nie List do Fili­pian. Char­les E. Hill w swej książ­ce From the Lost Teaching of Poly­carp. Iden­ti­fy­ing Ire­na­eus’ Apo­sto­lic Pres­by­ter and the Author of “Ad Dio­gne­tum” odkry­wa nowe tek­sty Poli­kar­pa.

Hill udo­wad­nia, że cyto­wa­ne w dzie­le Ire­ne­usza z Lyonu Adver­sus haere­ses naucza­nie ano­ni­mo­we­go pre­zbi­te­ra jest w rze­czy­wi­sto­ści autor­stwa Poli­kar­pa. Cho­dzi o frag­ment Adv. 4.27 do 4.32.1. Ten zacho­wa­ny w dzie­le Ire­ne­usza tekst w nowym świe­tle uka­zu­je rela­cję mię­dzy nim a jego nauczy­cie­lem Poli­kar­pem; przed­sta­wia rów­nież nie­zwy­kle waż­ną rolę bisku­pa Smyr­ny w orga­ni­zo­wa­niu ruchu sprze­ci­wu wobec gno­styc­kiej nauki Mar­cjo­na. W kon­tek­ście tej kon­tro­wer­sji Hill uka­zu­je her­me­neu­ty­kę Poli­kar­pa w odnie­sie­niu do tek­stów Sta­re­go Testa­men­tu.

Poli­karp ze Smyr­ny uro­dził się ok. 69 r.; zgi­nął śmier­cią męczeń­ską ok. 155 r. Pocho­dził z Azji Mniej­szej. Jak poda­je tra­dy­cja ok. 80 r. został ochrzczo­ny przez św. Jana Apo­sto­ła, któ­ry też wyzna­czył go na bpa Smyr­ny. Poli­karp dbał o wier­ny prze­kaz nauki apo­stol­skiej, bro­niąc jej m.in. przed gno­sty­ka­mi, doke­ta­mi, Mar­cjo­nem. Poniósł śmierć męczeń­ską, gdy wobec pro­kon­su­la rzym­skie­go odmó­wił wyrze­cze­nia się wia­ry chrze­ści­jań­skiej.

W dru­giej czę­ści książ­ki Char­les E. Hill pro­po­nu­je nową kon­cep­cję co do autor­stwa ano­ni­mo­we­go do dziś dnia Listu do Dio­gne­ta z II w. n. e. Za mate­riał dowo­do­wy posłu­żył tu matre­iał arche­olo­gicz­ny, zwią­za­ny z pew­ną ary­sto­kra­tycz­ną rodzi­ną smyr­neń­ską z II w. n. e.

Char­les E. Hill, “From the Lost Teaching of Poly­carp. Iden­ti­fy­ing Ire­na­eus’ Apo­sto­lic Pres­by­ter and the Author of “Ad Dio­gne­tum”, Tübin­gen 2006, str. 207.

Char­les E. Hill (50 lat) jest pro­fe­so­rem Nowe­go Testa­men­tu w Refor­mo­wa­nym Semi­na­rium Teo­lo­gicz­nym w Orlan­do (Flo­ry­da, USA).