Rok 2007: św. Elżbieta z Turyngii oraz ks. Paul Gerhardt

Elż­bie­ta uro­dzi­ła się w 1207 roku na Węgrzech. Była trze­cim dziec­kiej węgier­skie­go kró­la Andrze­ja II z dyna­stii Arpa­dów. Gdy mia­ła czte­ry lata zosta­ła zarę­czo­na z Ludwi­kiem IV, synem land­gra­fa Turyn­gii. W 1221 przy­by­ła na zamek w Wart­bur­gu. Ślub odbył się w 1221 roku i mimo iż mał­żeń­stwo było zaaran­żo­wa­ne dla celów poli­tycz­nych, to prze­ka­zy histo­rycz­ne świad­czą o praw­dzi­wej miło­ści, jaka łączy­ła Elż­bie­tę i Ludwi­ka. W 1227 roku land­graf Ludwik IV wyru­sza z cesa­rzem Fry­de­ry­kiem II na wypra­wę krzy­żo­wą. Nie docie­ra jed­nak do Zie­mi Świę­tej i umie­ra w połu­dnio­wych Wło­szech. Po śmier­ci mężą Elż­bie­ta prze­no­si się do Mar­bur­ga i pod wpły­wem idei fran­cisz­kań­skich ślu­bu­je czy­stość i nie­sie pomoc naj­bar­dziej potrze­bu­ją­cym jako ter­cjar­ka (Fran­cisz­kań­ski Zakon Świec­kich zało­żo­ny w 1221 roku przez św. Fran­cisz­ka z Asy­żu dla kato­li­ków róż­nych sta­nów, dążą­cych do dosko­na­ło­ści chrze­ści­jań­skiej). W Gotha i Wart­bur­gu ufun­do­wa­ła szpi­ta­le, w któ­rych pra­co­wa­ła do koń­ca życia wyko­nu­jąc wszyst­kie, nawet naj­cięż­sze pra­ce. Zmar­ła z prze­pra­co­wa­nia po cięż­kiej cho­ro­bie 17 listo­pa­da 1231 roku w wie­ku zale­d­wie 24 lat. Wkrót­ce po śmier­ci (1235) zosta­ła kano­ni­zo­wa­na przez papie­ża Grze­go­rza IX.

Z oka­zji jubi­le­uszu św. Elż­bie­ty Turyn­gij­skiej ewan­ge­lic­kie Kościo­ły kra­jo­we we współ­pra­cy z rzym­sko­ka­to­lic­ki­mi die­ce­zja­mi oraz insty­tu­cja­mi kul­tu­ral­ny­mi orga­ni­zu­ja sze­reg imprez poświę­co­nych św. Elż­bie­cie. Zor­ga­ni­zo­wa­ne zosta­ną sym­po­zja, wysta­wy, kon­kur­sy, oko­licz­no­ścio­we nabo­żeń­stwa eku­me­nicz­ne oraz kon­cer­ty.

KS. PAUL GERHARDT Jego dzie­ła są lepiej zna­ne niż pio­sen­ki Beatel­sów, czę­ściej śpie­wa­ne niż utwo­ry jakie­go­kol­wiek zespo­łu muzycz­ne­go, a do tego wycho­wy­wa­ły się na nich poko­le­nia i to od pra­wie czte­ry­stu lat – mowa o nie­miec­kim pie­śnia­rzu i telo­giu lute­rań­skim, ks. Pau­lu Ger­har­dzie. Do dziś zacho­wa­ło się 139 utwo­rów Ger­hard­ta – korzy­stał z nich Johann Seba­stian Bach, two­rząc pasje i kan­ta­ty, inspi­ro­wa­li się nimi twór­cy lite­ra­tu­ry. Pie­śni Ger­hard­ta śpie­wa­ne są przez ewan­ge­li­ków na całym świe­cie — tak­że w pol­skim Śpiew­ni­ku Ewan­ge­lic­kim nie­trud­no zna­leźć pie­śni Ger­hard­ta. Paul Ger­hardt uro­dził się 12 mar­ca 1607 roku w Gräfen­ha­ini­chen, nie­opo­dal Wit­ten­ber­gii. Gdy miał 12 lat stra­cił ojca, dwa lata póź­niej mat­kę. Po ukoń­cze­niu szko­ły ksią­żę­cej w ewan­ge­lic­kim klasz­to­rze Grim­ma roz­po­czął stu­dia teo­lo­gicz­ne w Wit­ten­ber­dze i zwią­zał się z kon­ser­wa­tyw­nym nur­tem lute­ra­ni­zmu. W 1643 roku Ger­hardt przy­był do Ber­li­na, gdzie pod­jął się dzia­łal­no­ści dydak­tycz­nej jako pry­wat­ny nauczy­ciel Anny Marii Ber­thold, cór­ki zna­ne­go adwo­ka­ta, któ­ra 12 lat póź­niej zosta­ła jego żoną. Już wte­dy pie­śni Pau­la Ger­hard­ta zna­ne były w całej Bran­den­bur­gii i Sak­so­nii dzię­ki głę­bo­kim tek­stom i muzy­ce kom­po­no­wa­nej prze­waż­nie przez Johan­na Crüge­ra, kan­to­ra kościo­ła św. Miko­ła­ja w cen­trum Berlina.W tym koście­le Ger­hardt został ordy­no­wa­ny na księ­dza ewan­ge­lic­ko-lute­rań­skie­go i skie­ro­wa­ny do pra­cy wpierw­do pod­ber­liń­skiej miej­sco­wo­ści Mit­ten­wal­de, a póź­niej do pre­sti­żo­wej para­fii św. Miko­ła­ja w Ber­li­nie. Pro­ble­my zwią­za­ne z reli­gij­ny­mi spo­ra­mi mię­dzy lute­ra­na­mi a refor­mo­wa­ny­mi zmu­si­ły ks. Ger­hard­ta do opusz­cze­nia sto­li­cy i przy­ję­cia posa­dy archi­dia­ko­na w para­fii w Lüb­ben, gdzie pozo­stał do śmier­ci. Żona pasto­ra Pau­la Ger­hard­ta zmar­ła w 1668 roku. Uro­dzi­ła mu 5 dzie­ci, z któ­rych tyl­ko syn, Paul Frie­drich prze­żył ojca. Sam ks. Ger­hardt zmarł 27 maja 1676 roku w Lüb­ben.

Z oka­zji 400. rocz­ni­cy śmier­ci wiel­kie­go pie­śnia­rza i teo­lo­ga Kościół Ewan­ge­lic­ki w Niem­czech wspo­mi­nać będzie Pau­la Ger­hard­ta przez cały 2007 rok. Wrę­czo­ne zosta­ną Nagro­dy im. Ger­hard­ta, odbę­dą się kon­fe­ren­cje nauko­we, nabo­żeń­stwa oraz wysta­wy zwią­za­ne z życiem, twór­czo­ścią Ger­hard­ta i cza­sa­mi, w któ­rych żył. O ogrom­nej roli Ger­hard­ta dla kul­tu­ro­we­go dzie­dzic­twa Nie­miec świad­czyć może choc­by to, że rocz­ni­ca jego śmier­ci zosta­ła wspo­mnia­na przez kanc­lerz Ange­lę Mer­kel w orę­dziu bożo­na­ro­dze­nio­wo-nowo­rocz­nym do naro­du.

:: Maga­zyn SR: Wię­cej o św. Elż­bie­cie z Turyn­gii

:: Rok Pau­la Ger­hard­ta »

::Rok św. Elż­bie­ty z Turyn­gii »