Sprawiedliwi unitarianie

Izra­el­ski Insty­tut Yad Vashem przy­nał pośmiet­nie tytuł „Spra­wie­dli­wych Wśród Naro­dów Świa­ta” parze Ame­ry­ka­nów i uni­ta­rian: Wiat­sil­lo­wi Shar­po­wi i jego żonie Mar­cie Cogan Sharp. Przed nimi tytuł ten wcze­sniej przy­zna­no zale­d­wie jed­ne­mu Ame­ry­ka­ni­no­wi.

Pasto­ro­stwo Sharp pra­co­wa­ło od 1939 roku do 1940 roku dla Uni­ta­rian Servi­ce Com­mit­tee w Pra­dze, gdzie ofi­cjal­nie nie­śli pomoc uchodź­com z Sude­tów. Nie­ofi­cjal­nie, pastor Sharp i jego mał­żon­ka pomo­gli ucie­kać na Zachód Euro­py set­kom Żydów i dysy­den­tów poli­tycz­nych z Nie­miec i byłej Cze­cho­sło­wa­cji. Choć kana­ły prze­rzu­to­we Shar­pa pozo­sta­ły nie­zba­da­ne, sza­cu­je się, że pomo­gli oni uciec ponad 1000 osób. W 1940 roku, dosłow­nie w ostat­niej chwi­li przed aresz­to­wa­niem wyje­cha­li z Pra­gi do USA. W 1941 roku przy­pły­nę­li ponow­nie do Euro­py, tym razem na połu­dnie Fran­cji, gdzie pomo­gli prze­do­stać się do USA 29 dzie­ciom i 10 doro­słym pocho­dze­nia żydow­skie­go.

Część z ura­to­wa­nych przez nich osób żyje do dzi­siaj.