Sanktuaria maryjne ekumenicznie – Walsingham

0

W średniowieczu było konkurencyjnym sanktuarium do Canterbury – stolicy biskupa Augustyna i męczeństwa św. Tomasza Becketa. W burzliwych czasach angielskiej reformacji zrujnowane przez Henryka VIII, aby w latach 30. XX wieku odrodzić się w ekumenicznej odsłonie – mowa o Sanktuarium Matki Bożej z Walsingham, a właściwie kilku: anglikańskim i rzymskokatolickim, a od niedawna także prawosławnym.

Dzieje Sanktuarium MB z Walsingham są fascynujące: powstało w drugiej połowie XI wieku po trzech objawieniach maryjnych, jakie miała otrzymać szlachcianka Richeldis de Faverches. Objawienia polegały na mistycznym przeniesieniu jej do Nazaretu, gdzie otrzymała polecenie od Matki Bożej, aby w Walsingham wybudować replikę Świętego Domu, w którym doszło do zwiastowania Marii Pannie. Sanktuarium wzniesiono i opiekowali się nim kanonicy regularni.

Miejsce cieszyło się ogromną popularnością wiernych, w tym możnowładców, którzy ochoczo nawiedzali Walsingham, w tym Henryk VIII, który w 1538 roku – w ramach swojej reformacji i wrogiej polityki wobec klasztorów – zamknął sanktuarium. Oryginalna figura Matki Bożej z Walsingham została zniszczona. Przez wieki dawne sanktuarium pełniło różne funkcje świeckie.

Sanktuarium zmartwychwstaje dzięki anglikanom

Dopiero w latach 20. rozpoczął się proces rewitalizacji zapoczątkowany przez anglikańskiego proboszcza ks. Alfreda Hope Pattena. Na podstawie historycznych pieczęci odtworzył wizerunek Matki Bożej z Walsingham i w 1922 r. umieścił w parafialnym kościele mariackim.

Niespełna 10 lat później powstało anglikańskie Sanktuarium MB z Walsingham, wybudowano nowy kościół Marii Panny, a w późniejszych latach centrum pielgrzymkowe.

>> Anglikańskie Sanktuarium Matki Bożej z Walsingham

Powrót katolików

Mniej więcej w tym samym czasie także po rzymskokatolickiej stronie odradzała się idea reaktywacji sanktuarium – stało się to możliwe dzięki zakupowi jeszcze w pod koniec XIX w. przez arystokratkę Charlotte Boyd działki z dawnym kościołem św. Katarzyny nazywanym Slipper Chapel („Kaplica Klapków”). Do świątyni sprowadzono replikę figury Matki Bożej z Walsingham , która wyprodukowano na zamówienie w Niemczech.

W 1934 roku odbyła się pierwsza od czasów reformacji msza rzymskokatolicka, a w 1954 decyzją papieża Piusa XII dokonano koronacji figury w świątyni, którą papież Franciszek podniósł w 2015 roku do rangi bazyliki mniejszej. W uroczystej koronacji uczestniczyli polscy emigranci przebywający w Wielkiej Brytanii po II drugiej wojnie światowej.

>> Rzymskokatolickie Sanktuarium Maryjne Matki Bożej z Walsingham

 

Dziś istniejące nieopodal siebie sanktuaria współpracują ze sobą. W 2018 roku podpisane zostało Ekumeniczne Przymierze, które czerpiąc z owoców międzynarodowego dialogu anglikańsko-rzymskokatolickiego (ARCIC) przedstawia szereg konkretnych sposobów współpracy między sanktuariami, podkreślając, że pozostaną one dla wszystkich bez względu na wyznanie. W deklaracji – oprócz anglikańskich i rzymskokatolickich sygnatariuszy – wymienieni są „siostry i bracia z tradycji prawosławnej i metodystycznej.”

Protestanckie protesty

Jednak największym zainteresowaniem cieszy się anglikańskie sanktuarium – nie tylko ze względu na ogromne zaplecze pielgrzymkowe, ale przede wszystkim fakt, że to właśnie tradycja odwołująca się do dziedzictwa reformacyjnego pielęgnuje tradycje maryjnego sanktuarium, podkreślając swoje przywiązanie do anglokatolickich form pobożności, w tym mszy w rycie trydenckim czy procesji z figurką Matki Bożej z Walsingham i z Przenajświętszym Sakramentem.

Co roku organizowane są pielgrzymki dla młodzieży, pielgrzymki połączone z modlitwa o uzdrowienie, ale przede wszystkim Narodowa Pielgrzymka (National Pilgrimage) do Walsingham, nazywanego angielskim Nazaretem (oczywiście, Narodowa Pielgrzymka ma też swoją wersję rzymskokatolicką). Organizowanym od kilkudziesięciu lat pielgrzymkom towarzyszy niemałe zainteresowanie, ale też demonstracje coraz mniejszej już grupy protestanckich radykałów, którzy oskarżają wysokokościelnych anglikanów o zdradę zasad wiary (w tym 39 Artykułów) i promowanie przesądów oraz papizmu.

 

W tegorocznej Pielgrzymce Narodowej uczestniczył Arcybiskup Canterbury Justin Welby wraz z Biskupem Burnley Philipem Northem (diecezja Blackburn). Prymas Całej Anglii wygłosił kazanie podczas uroczystej Mszy.

— Archbishop of Canterbury (@JustinWelby) May 29, 2019

Maria jest tą, która przygotowuje miejsce dla Boga, Tego, który zrobił miejsce w jej ciele dla Syna Bożego i dla siebie w jej umyśle i sercu. Maria przyjęła dar bycia Thetokos, Matką Bożą, ale nie postrzegała tego jako czegoś dla siebie. Była dla innych, dla ciebie i dla mnie, i wciąż modli się za nas – mówił abp Welby

Ciekawostką jest też fakt, że w anglikańskim sanktuarium znajduje się wizerunek MB Częstochowskiej podpisany w języku polskim, „Królowo Korony Polskiej. Módl się za nami.” Anglikańskie sanktuarium – oprócz wiernych Kościołów anglikańskich – odwiedzają także katolicy, luteranie (głównie ze Skandynawii), starokatolicy, metodyści oraz coraz więcej prawosławnych, którzy wewnątrz kościoła anglikańskiego mają swoją kaplicę. Ponadto, budynek stacji kolejowej został przebudowany i pokonsekrowany na cerkiew prawosławną św. Serafina z Sarowa znajdującą się w jurysdykcji Rosyjskiej Cerkwi Prawosławnej.

Matka Boża z Walsingham jest patronką angielskiego ordynariatu dla byłych anglikanów, którzy na mocy decyzji papieża Benedykta XVI mogli konwertować do Kościoła rzymskiego zachowując liturgię Kościoła anglikańskiego.


galeria